Teleskop Webba wykonał bezpośrednie zdjęcie egzoplanety. Dowiedz się, jak to zrobił

Naukowcy z NASA za pomocą Teleskopu Webba wykonali bezpośrednie zdjęcie planety spoza Układu Słonecznego. Dowiedz się więcej o egzoplanecie HIP 65426 b i o tym, jak wykonanie takiej fotografii w ogóle było możliwe.

Astronomowie z NASA po raz pierwszy wykorzystali techniczne możliwości Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba, żeby wykonać bezpośrednie zdjęcie planety znajdującej się poza naszym Układem Słonecznym. Sfotografowali gazowego giganta o nazwie HIP 65426 b. Jak przekonuje szefowa zespołu obserwatorów prof. Sasha Hinkley z Uniwersytetu Exeter w Wielkiej Brytanii, „to przełomowy moment nie tylko dla [zespołu] Webba, ale dla całej astronomii”. W misji Webba uczestniczą oprócz pracowników NASA naukowcy z Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) oraz Kanadyjskiej Agencji Kosmicznej (CSA).

Fotogeniczna HIP 65426 b

Czym jest wspomniana bohaterka kosmicznej fotografii? Planeta HIP 65426 b to gazowy gigant bez skalistej powierzchni, na którym życie nie jest możliwe. Jej masa jest od 6 do 12 razy większa od masy Jowisza (dzięki obserwacjom możliwe będzie zawężenie tego przedziału). Jest bardzo młoda jak na planetę – powstała około 15-20 mln lat temu, co przy liczącej 4,5 mld lat Ziemi jest wiekiem niemowlęcym. Ta egzoplaneta została odkryta w 2017 roku za pomocą urządzenia SPHERE w teleskopie w Chile. Wówczas wykonano jej zdjęcia za pomocą krótkich fal podczerwonych. Ziemskie teleskopy nie były jednak w stanie zobaczyć jej za pomocą dłuższych fal podczerwonych, ze względu na właściwości ziemskiej atmosfery. Krążący w kosmosie Teleskop Webba nie musi się borykać z takimi przeszkodami.

Jak Teleskop Webba wykonał przełomowe zdjęcie?

Ponieważ HIP 65426 b orbituje ponad 100 razy dalej od swojej gwiazdy niż Ziemia od Słońca, to oddala się od niej na wystarczająco dużą odległość, by Webb mógł bez trudu oddzielić obraz planety od jej gwiazdy. Dzięki kamerze bliskiej podczerwieni (NIRCam) oraz instrumentowi średniej podczerwieni (MIRI) – oba urządzenia wyposażone są koronografy, czyli mają możliwość odcinania światła gwiazdy – Webb mógł wykonać bezpośrednie zdjęcie tego typu planety, blokując zasłaniającą ją gwiezdną poświatę. Jak powiedziała prof. Hinkley, praca koronografów była „naprawdę imponująca” i świetnie zatrzymała światło tej gwiazdy.

Wykonanie bezpośredniej fotografii egzoplanet – czyli planet znajdujących się w układzie planetarnym, krążących wokół gwiazdy (lub gwiazd) innych niż Słońce – jest niezwykle trudne, gdyż gwiazdy są znacznie jaśniejsze od planet, które wokół nich orbitują. W tym przypadku planeta HIP 65426 b jest ponad 10 tysięcy razy bledsza od swojej gwiazdy w bliskiej podczerwieni oraz kilka tysięcy razy bledsza w średniej podczerwieni. Na każdej z serii fotografii, wykonanych przy użyciu innych filtrów, planeta zdaje się mieć inny kształt. To z powodu właściwości systemu optycznego Webba i tego, w jaki sposób światło przechodzi przez optykę różnego rodzaju.

Co to oznacza dla astronomii?

Jak przekonuje dr Aarynn Carter z Uniwersytetu Kalifornijskiego, która nadzoruje analizę otrzymywanych zdjęć, tego rodzaju fotografie to „jak buszowanie w kosmicznym skarbcu”. Choć bezpośrednie zdjęcia egzoplanet już wcześniej wykonywano dzięki kosmicznemu Teleskopowi Hubble’a, to sposób, w jaki sfotografowano HIP 65426 b może być zapowiedzią przyszłych odkryć z użyciem najnowszej technologii, dającej naukowcom wcześniej nieosiągalne możliwości. Jak dodała dr Carter:

„Według mnie najciekawsze jest to, że dopiero zaczynamy. Czeka nas wiele kolejnych zdjęć egzoplanet, które mogą ukształtować nasze rozumienie ich fizyki, składu chemicznego i sposobu, w jaki powstały. Możemy nawet odkryć wcześniej nieznane planety” – uważa naukowczyni.

Uwaga! Dla wszystkich naszych Czytelników mamy coś naprawdę wyjątkowego. Przygotowaliśmy niezwykle ciekawe quizy z różnych kategorii. Największą niespodzianką jest to, że po rozwiązaniu quizu jest szansa na wygranie nawet 100 tys. złotych! Kliknij i sprawdź.

Może Cię zainteresować:

Kosmos: Najlepsze odkrycia 2021 roku dokonane na stacji kosmicznej