Super Bowl 2023 – o co w tym chodzi i czemu Amerykanie zwariowali na jego punkcie [Wyjaśniamy]

Sprawdź, czym dla Amerykanów jest Super Bowl i czemu jest tak popularny za oceanem. Zdradzamy też, kiedy dokładnie się odbędzie oraz gdzie będzie można go obejrzeć w Polsce.

Luty to tradycyjnie miesiąc, w którym co roku toczą się finałowe rozgrywki futbolu amerykańskiego, czyli finał rozgrywek NFL, powszechnie znany jako Super Bowl. 2023 rok będzie czasem, w którym o zwycięstwo w lidze powalczą drużyny Kansas City Chiefs i Philadelphia Eagles. Poniżej piszemy więcej o tym (nie tylko) sportowym wydarzeniu.

Super Bowl 2023: co to właściwie jest i czemu Amerykanie tak to kochają?

Jesienią 1920 roku uzgodniono utworzenie w USA profesjonalnej ligi tamtejszego futbolu, początkowo znaną jako APFA, a w 1922 roku przemianowaną na National Football League (NFL). Wcześniej te rozgrywki toczyły się na szczeblu lokalnym (najwyżej stanowym) – po tych zmianach stały się ogólnoamerykańskie. Przez kolejne kilkadziesiąt lat zawody powoli, stopniowo zyskiwały coraz szerszą popularność i zwiększało się grono kibiców. 15 stycznia 1967 roku zespoły Green Bay Packers i Kansas City Chiefs rozegrały pierwszy w historii Super Bowl (choć jeszcze tak się nie nazywało). Było to pierwsze z rzędu wydarzenie tego typu, które szybko stało się w USA kulturowym fenomenem. W porównaniu z obecnymi finałami rozgrywek było to stosunkowo skromne wydarzenie – obecnie jest to prawdziwe show sportowo-kulturowe, które co roku gromadzi ponad 100 mln widzów w ponad 170 krajach. Żeby dostać bilet na mecz fani muszą płacić od 3 do nawet 5 tys. dolarów (i to niekoniecznie za najlepsze miejsca).

Doszukując się fenomenu popularności tego wydarzenia można domniemywać, że jego rozwój odbywał się równolegle z rosnącą popularnością telewizji w USA: w połowie lat 50. ubiegłego wieku telewizor miała około połowa Amerykanów, zaś w 1967 roku, czyli gdy rozegrano Super Bowl po raz pierwszy już ponad 90% gospodarstw domowych posiadało dostęp do telewizji. Przez wszystkie te lata impreza rozrastała się do obecnych, monstrualnych rozmiarów, by co roku walczyć o uwagę widza, więc można wręcz stwierdzić, że Super Bowl rósł razem z widownią i przez kolejne dekady „wychowywał” kolejne pokolenia kibiców.

Występy i reklamy jedyne w swoim rodzaju

Jednym z elementów przyciągania widzów stały się występy artystyczne w przerwie meczu. Ponieważ widownia była coraz większa, to siłą rzeczy o występy zabiegały coraz większe gwiazdy. Obecnie danie występu w tym czasie jest prawdziwym wyznacznikiem statusu i koncerty dawali na przestrzeni lat najwięksi, między innymi: Bruce Springsteen, Rolling Stones, Prince, Michael Jackson, Beyoncé, Coldplay, Madonna czy Lady Gaga. W dodatku artyści za swoje występy nie otrzymują żadnego honorarium. Oprócz występów gwiazd muzyki innym charakterystycznym dla Super Bowl wydarzeniem są emitowane przed i po występach reklamy w przerwie między połowami meczu. Specjalnie na ten czas kręcone są najdroższe i najlepiej przygotowane reklamy w całym roku, do których zatrudnia się najlepszych twórców i artystów.

Kto wystąpi w przerwie Super Bowl 2023?

W tym roku w przerwie meczu wystąpi Rihanna – będzie to pierwszy od 4 lat występ na żywo gwiazdy z Barbadosu, która zrobiła sobie przerwę od show-biznesu. Piosenkarka przez te lata skupiła się na wychowaniu dziecka oraz prowadzeniu interesów, dzięki czemu osiągnęła już status miliarderki. Co ciekawe, artystce proponowano występ w przerwie Super Bowl w 2019 roku, jednak wówczas odrzuciła ona zaproszenie, solidaryzując się z czarnoskórym futbolistą Colinem Kaepernickiem, który demonstracyjnie klęczał podczas odgrywania hymnu USA na znak sprzeciwu przeciwko brutalności policji wobec mniejszości etnicznych w USA.

Super Bowl – transmisja w Polsce: gdzie oglądać

W tym roku zmagania Kansas City Chiefs i Philadelphia Eagles na stadionie State Farm Stadium w Glendale w stanie Arizona będzie można śledzić na żywo na antenie TVP Sport: odbędzie się on w nocy z niedzieli na poniedziałek – początek meczu zaplanowano na godzinę 00:30 polskiego czasu. Transmisja prowadzona będzie również w tvpsport.pl oraz w aplikacji mobilnej i Smart TV. W poniedziałek będzie można też obejrzeć dwie powtórki: o 16:00 na antenie TVP Sport i w internecie oraz o 22:40 tylko w TVP Sport.

Super Bowl – minikompendium wiedzy

W lidze NFL i rozgrywkach uniwersyteckich mecz futbolu amerykańskiego podzielony jest na cztery piętnastominutowe kwarty. Po drugiej kwarcie – w połowie meczu – ma miejsce dłuższa przerwa i w trakcie Super Bowl to właśnie wówczas mają miejsce występy gwiazd, przedzielane drogimi reklamami. Ponieważ czas rozgrywki jeść mierzony bardzo ściśle i często zatrzymywany, to cały mecz może trwać znacznie dłużej niż przepisową godzinę – nierzadko łączny czas rozgrywek może wynieść nawet kilka godzin.

• W tym roku toczyć się będą 57. rozgrywki tego typu. Przy ich numeracji w USA używa się cyfr rzymskich, więc nie powinno dziwić w trakcie tegorocznej transmisji pojawienie się liczby LVII. Dzieje się tak, ponieważ rozgrywki toczą się częściowo w dwóch sąsiednich latach, więc unika się w ten sposób zapisów lat kalendarzowych.
• Sam termin Super Bowl wymyślił w 1966 roku Lamar Hunt, właściciel drużyny Kansas City Chiefs – napisał go w ramach żartu w liście do komisarza NFL Pete’a Rozelle’a, ponoć inspirowany nazywającą się tak zabawką, którą akurat bawiły się jego dzieci. Wkrótce media podchwyciły tę nazwę („bowl” po angielsku oznacza też „miskę”, ale w slangu również „stadion”).
• Zwycięska drużyna otrzymuje trofeum Vince’a Lombardiego – nazwane tak na cześć trenera zespołu Green Bay Packers – pierwszych zdobywców nagrody.
• Najwięcej trofeów jak dotąd zdobył zespół Pittsburgh Steelers – wygrywał Super Bowl 6 razy.

Zobacz też:

Kot uratowany przez kibiców futbolu amerykańskiego [WIDEO]