Ryszard Szurkowski nie żyje

Zmarł Ryszard Szurkowski – legenda polskiego kolarstwa i najlepszy polski zawodnik tej dyscypliny sportowej. Miał 75 lat.

W poniedziałek rano obiegła nas smutna wiadomość: zmarł Ryszard Szurkowski – najlepszy polski kolarz w historii, dwukrotny wicemistrz olimpijski, czterokrotny medalista mistrzostw świata oraz dwunastokrotny mistrz Polski. O śmierci wybitnego sportowca poinformowała jego żona, Iwona Arkuszewska-Szurkowska. Legendarny kolarz zmarł w szpitalu w Radomiu.

Ryszard Szurkowski urodził się w Świebodowie na Dolnym Śląsku i z wykształcenia był nauczycielem wychowania fizycznego oraz trenerem kolarstwa.

Co ciekawe, kolarstwa uczył się sam, bez pomocy sztabu specjalistów. Od 1963 roku startował w zawodach kolarskich, z początku jako niezrzeszony amator. Po odbyciu obowiązkowej służby wojskowej postanowił kontynuować karierę i trenował kolarstwo we wrocławskim klubie KS „Dolmel”. W jego barwach zdobył mistrzostwo Polski w kolarstwie przełajowym w Prudniku, wicemistrzostwo Polski w wyścigu górskim i zajął 4. miejsce w mistrzostwach Polski w wyścigu ze startu wspólnego w 1968 roku.

Ryszard Szurkowski - Legenda Wyścigu Pokoju

Od 1969 roku startował w kadrze narodowej w wyścigach szosowych. W swoim pierwszym starcie w Wyścigu Pokoju od razu zajął drugie miejsce, dając się wyprzedzić tylko Francuzowi Jean-Pierre Danguillaume'owi. Potem już na lata zdominował ten wyścig, zwyciężając go cztery razy: w 1970, 1971, 1973 i 1975 roku. W swoich startach w tym wyścigu 52 etapy przejechał w koszulce lidera, wygrał 13 etapów, a oprócz czterech zwycięstw, na mecie wyścigu jeszcze 9 razy był trzeci i 9 razy – drugi.

Ryszard Szurkowski na igrzyskach i mistrzostwach świata

Po rezygnacji Zenona Czechowskiego był liderem kolarskiej reprezentacji Polski a koledzy z drużyny nadali mu przydomek „Bibi”

Podczas Igrzysk Olimpijskich w Monachium w 1972 roku, wraz z Edwardem Barcikiem, Lucjanem Lisem i Stanisławem Szozdą, zdobył srebrny medal w drużynowej jeździe na czas. Polacy ustąpili wówczas tylko kolarzom z ZSRR. Ryszard Szurkowski powtórzył swój sukces cztery lata później, podczas igrzysk w Montrealu, gdzie również zdobył drużynowe srebro, razem z Tadeuszem Mytnikiem, Mieczysławem Nowickim i Stanisławem Szozdą (złoto znowu zdobyli Rosjanie).

Złoty medal Ryszard Szurkowski zdobył natomiast podczas rozgrywanych w 1973 roku w Barcelonie mistrzostwach świata. Wygrał wyścig ze startu wspólnego amatorów oraz jazdę drużynową jazdę na czas (wraz z Tadeuszem Mytnikiem, Lucjanem Lisem i Stanisławem Szozdą).

Podczas MŚ w Montrealu zajął drugie miejsce w zawodach ze startu wspólnego (wygrał wówczas Janusz Kowalski). Ale już w 1975 roku w MŚ Yvoir w jeździe drużynowej na czas Ryszard Szurkowski, wspólnie z Tadeuszem Mytnikiem, Stanisławem Szozdą i Mieczysławem Nowickim byli najlepsi.

Sukcesy w Polsce

Ryszard Szurkowski w wyścigach szosowych pięć razy był indywidualnym mistrzem Polski, w latach: 1969, 1974, 1975, 1978 i 1979, raz w wyścigu górskim (w 1974 roku), trzy razy w jeździe parami (w 1972, 2975 i 2 1980 roku) i dwa razy w wyścigu drużynowym (w 1975 i 1976 roku).

Nigdy nie zwyciężył w klasyfikacji generalnej Tour de Pologne, ale wygrał w nim najwięcej etapów (15), trzy razy był najaktywniejszym uczestnikiem TdP (w 1971, 1973 i 1974 roku), dwa razy triumfował w klasyfikacji górskiej (w 1971 i 1974 roku), a w 1979 roku był najlepszy w klasyfikacji punktowej.

Swoją wspaniałą karierę reprezentacyjną Ryszard Szurkowski zakończył w 1980 roku, a karierę klubową – dwa lata później. Swój ostatni wyścig przejechał w 1984 roku – był to kolarski wyścig Marynarki Wojennej. W latach 1984–1988 był trenerem kadry narodowej kolarzy szosowych. Jako pierwszy w naszym kraju, w latach 1988–1989, prowadził zawodową grupę kolarską: Exbud Kielce. W 1997 roku kierował szkoleniem w polskim Związku Kolarskim. Przez rok, od 2010 do 2011 roku, był prezesem Polskiego Związku Kolarskiego.

Kolarska legenda

Za swoje wybitne osiągnięcia Ryszard Szurkowski był wielokrotnie odznaczany, między innymi:

• Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (w 1972 roku);
• Krzyżem Oficerskim (1976);
• Krzyżem Komandorskim (1986);
• Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą (1999).Dwukrotnie był zwycięzcą plebiscytu „Przeglądu Sportowego” na sportowca roku w Polsce (w latach 1971 i 1973).

W 1970 roku Ryszard Szurkowski otrzymał też nagrodę Fair Play od UNESCO za oddanie swojego roweru rezerwowego Zygmuntowi Hanusikowi podczas mistrzostw Polski za startu wspólnego. Dzięki temu Hanusik zwyciężył w tym wyścigu.

Ryszard Szurkowski w latach 1985–1989, jako bezpartyjny, był posłem na Sejm PRL. W 2005 roku startował w wyborach do Sejmu z listy Socjaldemokracji Polskiej (również jako bezpartyjny), ale do parlamentu nie wszedł, bo partia nie przekroczyła progu wyborczego. Przed wyborami prezydenckimi w 2015 roku był członkiem honorowego komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego.

W 2018 roku Ryszard Szurkowski w trakcie amatorskiego wyścigu kolarskiego uległ koszmarnemu wypadkowi, w którym uszkodził rdzeń kręgowy. W wyniku obrażeń legendarny sportowiec został całkowicie sparaliżowany. Mimo to nie poddawał się i walczył o powrót do sprawności.

1 lutego zmarł w szpitalu.