Pierwszy przypadek małpiej ospy w Polsce – czy jest się czego bać? [Wyjaśniamy]

Małpia ospa dotarła już do Polski. Dowiedz się, czy należy się obawiać tej choroby, jak się ona przenosi i co zrobić, żeby się przed nią ustrzec.

Minister zdrowia Adam Niedzielski na konferencji prasowej w Centrum Dydaktycznym łódzkiego Uniwersytetu Medycznego poinformował, że zanotowano pierwszy przypadek małpiej ospy w naszym kraju. Jak dodał minister, zakażony pacjent obecnie przebywa w szpitalnej izolacji, jednak nie powiedziano gdzie on przebywa ani informacji na temat zakażonego.

Małpia ospa – czy jest śmiertelna?

Małpia ospa jest chorobą wirusową rzadko przenoszoną na ludzi. Przez długi czas zachorowania stwierdzano wyłącznie w centralnej Afryce. W ostatnim czasie pojawiły się przypadki w Europie, co wywołało zaniepokojenie, ale lekarze uspokajają: ten wirus nie przenosi się tak łatwo jak SARS-CoV-2, a zakażenie nie przebiega bezobjawowo.

Ta choroba w pojedynczych wypadkach może być śmiertelna, jednak dotyczy to raczej uboższych regionów świata, ze słabym dostępem do opieki medycznej. Według CDC w państwach Afryki choroba przyczyniała się do śmierci 1 na 10 zakażonych osób. W państwach bardziej rozwiniętych, z dobrze funkcjonującym systemem opieki medycznej, raczej nie powoduje zgonów. Większość zakażonych osób wydobrzeje, jednak trzeba mieć na uwadze, że 5% zakażonych może umrzeć, jednak wydaje się że obecnie rozprzestrzeniający się szczep wirusa jest jeszcze mniej śmiertelny – jego śmiertelność ma wynosić około 1%.

Małpia ospa – jak się przenosi?

Wirus dostaje się do organizmu przez uszkodzoną skórę, drogi oddechowe lub błony śluzowe (oczy, nos lub usta). Przeniesienie ze zwierzęcia na człowieka może nastąpić poprzez ugryzienie lub zadrapanie, a także kontakt z płynami ustrojowymi, na przykład przez skażoną pościel. Przeniesienie z człowieka na człowieka następuje głównie drogą kropelkową. Ponieważ krople z układu oddechowego na ogół nie przemieszczają się na duże odległości, do zakażenia tą drogą może dojść po długotrwałym kontakcie twarzą w twarz. Poza tym z człowieka na człowieka wirus może przenosić się także przez bezpośredni lub pośredni kontakt z płynami ustrojowymi.

Objawy małpiej ospy

Czas od zakażenia do wystąpienia objawów małpiej ospy wynosi zwykle 7-14 dni, ale może też trwać od 5 do 21 dni. Objawy są podobne do ospy prawdziwej, ale łagodniejsze. W wypadku ospy małpiej w przeciwieństwie do prawdziwej jednym z symptomów jest powiększenie węzłów chłonnych. Pierwszymi objawami są:

• gorączka,
• dreszcze,
• bóle głowy,
• bóle mięśni, ew. pleców,
• uczucie zmęczenia, wyczerpania,
• powiększenie węzłów chłonnych.

Od jednego do trzech dni po wystąpieniu gorączki (niekiedy nieco później) pojawia się wysypka, najczęściej najpierw na twarzy, a następnie rozprzestrzenia się na inne części ciała, w tym dłonie, stopy i narządy płciowe. Zmiany skórne, zanim znikną, przechodzą przez następujące fazy:

• małe, płaskie plamki,
• grudki wypełniające się przezroczystym płynem i ropą,
• pęcherzyki,
• krosty,
• strupy.

Choroba trwa zwykle od dwóch do czterech tygodni.

Jak uniknąć zakażenia?

Według Centers for Disease Control and Prevention (CDC), aby zapobiec zakażeniu wirusem ospy małpiej, przede wszystkim należy:

• unikać kontaktu ze zwierzętami, które mogą być nosicielami wirusa, a także z jakimikolwiek materiałami, takimi jak ściółka, które miały kontakt z chorym zwierzęciem,
• odizolować zarażonych pacjentów,
• po każdorazowym kontakcie z zakażonymi zwierzętami lub ludźmi, myć ręce wodą z mydłem lub dezynfekować środkami na bazie alkoholu.

Ponadto Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) twierdzi, że szczepionki stosowane niegdyś przeciw ospie prawdziwej zapewniały również ochronę przed małpią ospą. Osoby zaszczepione nimi mogą mieć łagodniejszy przebieg choroby. Są już także nowsze szczepionki, z których jedna została zatwierdzona do zapobiegania małpiej ospie.

Sprawdź też:

Szkarlatyna – przyczyny, objawy, czynniki ryzyka i sposoby leczenia