Nowa książka Bogny Ziembickiej „Trzeba marzyć” [PODCAST]

"Trzeba marzyć" to II tom powieści z serii „Willa pod Jodłami". Powieści obyczajowej, gdzie w starym domu w Zagórzu spotykają się wojenna przeszłość i teraźniejszość. Bogna Ziembicka była gościem Radia Pogoda i Anny Stachowskiej w cyklu programów „Wieczór autorski”: https://radiopogoda.pl/widget/iframe/40046 O czym jest najnowsza książka Magdaleny Witkiewicz? ZARYS FABUŁY: To tu, w starym domu w Zagórzu, spotykają się wojenna przeszłość i teraźniejszość. Minął rok, odkąd Jaga zamieszkała w willi Pod Jodłami. Znalazła nową pracę, randkuje z Damianem. Zaprzyjaźnia się z panią Anielą, od której kupiła dom, i stopniowo poznaje jej burzliwą przeszłość: tajne życie agentki przedwojennego polskiego wywiadu. Siostra Jagi, Mela, szykuje się do ślubu. Jednak jej dawny narzeczony nie zamierza odpuścić. Robi wszystko, by Mela do niego wróciła. Do tej pory zawsze ktoś jej mówił, co ma robić: rodzice, szef, facet, z którym mieszkała. Teraz była wolna. stanęli wokół ognia, pili gorącą herbatę. Jodły szumiały jak morze, na niebie świeciły gwiazdy, trzaskały gałązki w ognisku. Bogna Ziembicka o swojej najnowszej powieści: Bogna Ziembicka, fot. Julita Pająk Marzenia są siłą napędową? Trzeba marzyć? Tak, trzeba. Wszystko zaczyna się przecież w głowie. Najpierw są marzenia, pomysły, plany, potem działania i w końcu efekty. Odkąd pamiętam, lubiłam opowiadać historie. W liceum pisałyśmy z siostrą zwariowane opowiadania, piosenki, wierszyki, potem latami pisałam do szuflady, marząc, że ktoś kiedyś wyda moją książkę. W końcu się odważyłam i wysłałam tekst do wydawnictwa. Zaczęło się od marzenia, po drodze była praca, dużo pracy, a teraz trzymam w ręce swoją dziesiątą książkę. Nieprawdopodobne, ale prawdziwe. Mottem twojej najnowszej powieści jest wiersz Jonasza Kofty, poetyckie motta są też w każdym rozdziale. Poezja jest dla ciebie ważna? Bardzo. Jak chyba dla wielu osób. Pamiętasz „Strofy dla ciebie”, które kończyły „Lato z radiem”? Kiedyś akurat o tej porze byłam w sklepie, radio było włączone, wszyscy zamilkli i słuchali recytacji Kolbergera.Wracając do książki, starałam się wybrać wiersze mniej znane, nieoczywiste. Takie jak wiersz Brechta o Bożym Narodzeniu albo erotyk Roberta Burnsa. Ten erotyk świetnie by zresztą pasował do „Strof dla ciebie”.A ponieważ po każdym wierszu jest długi kawałek prozy, mogłam obok piosenki Bogdana Olewicza dać fragment „Przesłania Pana Cogito” Zbigniewa Herberta i „Spotkanie” Czesława Miłosza, dwóch moich ulubionych poetów. Poezja to „piękne śnienie w obecności rozumu”, wiersz, jak obraz, mówi więcej niż tysiąc słów. Przypomnij sobie choćby „Dziewczynę” Leśmiana, wiesz, ten wiersz zaczynający się od słów: „Dwunastu braci, wierząc w sny, zbadało mur od marzeń strony, a poza murem płakał głos, dziewczęcy głos zaprzepaszczony”. Mamy tu wspaniały romans, gdy bracia zakochują się w dziewczynie, znając tylko jej głos, a potem ruszają jej na ratunek i próbują zburzyć mur, który ich od niej dzieli. Romans zmienia się w tragedię, gdy bracia umierają ze starości i z wyczerpania, a potem w horror, gdy za młoty chwytają ich duchy. Nawet duchy nie są jednak niezniszczalne, rozsypują się w pył i wtedy horror kulminuje, bo nagle z ziemi unoszą się porzucone młoty i same zaczynają uderzać w mur. A gdy w końcu mur się poddaje, horror zmienia się w tragedię, bo za murem nie ma nic, „ni żywej duszy, ni Dziewczyny! Niczyich oczu ani ust! I niczyjego w kwiatach losu! Bo to był głos i tylko – głos, i nic nie było, oprócz głosu!”. Nie muszę dodawać, że całość jest historią filozoficzną. Żeby tyle pomieścić w prozie, trzeba by napisać długie opowiadanie, a nawet powieść. Poezja momentalnie uruchamia w nas wrażliwość, proza potrzebuje na to więcej czasu. Wrażliwość to cecha konieczna pisarki? (ze śmiechem) Wrażliwość i uważność w ogóle przydają się w życiu. Choćby dlatego, że minimalizują potrzeby. Ze spaceru do pobliskiego lasku można czasem wynieść tyle wrażeń, ile z podróży do odległej puszczy. A listopad dla uważnego oka jest równie piękny jak czerwiec.Ale oczywiście dalekie podróże mają swój urok, a natłok nowych widoków, wrażeń, zapachów, smaków wytrąca nas z codziennych kolein, uwrażliwia na świat, jakby odnawia sposób jego widzenia.Starałam się to pokazać w „Trzeba marzyć”, na przykład w prologu, gdzie piszę o Bombaju. Specjalnie umieściłam akcję w 2008 roku, bo właśnie wtedy byłam w Indiach. Wyjechałam stamtąd pod koniec sierpnia, a pod koniec listopada terroryści zaatakowali miejsca, w których byłam trzy miesiące wcześniej. Chyba dlatego te zamachy tak mną wstrząsnęły. Zginęło wtedy, w hotelu Tadż, na dworcu, kiedyś nazwanym imieniem Królowej Wiktorii, i w innych miejscach, prawie dwieście osób, a trzysta zostało rannych. Wyobrażałam sobie, jakby to było, gdybym wtedy była w Bombaju, i kazałam to przeżyć moim bohaterom. Literatura piękna, obyczajowa, kobieca? Można tak określić powieść „Trzeba marzyć”? Nie bardzo lubię określenie „literatura kobieca”. Nie adresuję swoich książek tylko do kobiet i wiem z listów od czytelników, z recenzji, no i oczywiście z relacji znajomych, że czytają je, i to z zainteresowaniem, także mężczyźni. Żadna z moich książek nie należy też do najbardziej chyba popularnej odmiany literatury obyczajowej, czyli romansów. Z drugiej strony, choć chętnie zaliczyłabym „Trzeba marzyć” do literatury pięknej, jestem filologiem, literaturoznawcą, dlatego się na to nie odważę, bo jednak funkcja estetyczna, która jest wyróżnikiem tej literatury, w moich powieściach nie dominuje. Powiedzmy, że to gatunek pograniczny, nieco ambitniejsza beletrystyka. Te nieco ambitniejsze elementy to na przykład wątki historyczne, które są w każdej mojej książce. No właśnie, w tej powieści też wracasz do przeszłości, przywołujesz wojenne wspomnienia bohaterki. Pamięć o tym, co minęło, jest ważna? Ta pamięć to po prostu część nas samych, nawet jeśli nie do końca zdajemy sobie z tego sprawę. Każdy z nas ma jednocześnie kilka lat, kilkanaście i kilkadziesiąt. Nie musimy nawet zamykać oczu, żeby sobie przypomnieć, jak uczyliśmy się jeździć na rowerze albo na nartach, jak w podstawówce podobał nam się kolega z ostatniej ławki, jak po raz pierwszy odważyliśmy się pocałować dziewczynę. Tamten kilku- albo kilkunastoletni chłopak, kilku- albo kilkunastoletnia dziewczyna nadal w nas jest. A wybory naszych przodków, tak samo jak nasze, decydują przecież o naszym życiu. Gdyby pradziadek zdecydował się, jak wielu innych młodych ludzi z jego wsi, pojechać do pracy do francuskiej kopalni, może dziś bylibyśmy Francuzami. Gdyby babcia została zatrzymana w tej łapance, z której cudem udało jej się wydostać, mogłoby nas w ogóle nie być. Gdyby rodzice przeprowadzili się do miasta, nie mieszkalibyśmy dziś na wsi.Wątek historyczny w „Trzeba marzyć” jest związany z Anielą, która pojawiła się już w „Willi Pod Jodłami”. Aniela, urodzona w 1918 roku, nie zna swoich rodziców. Ciężko pracuje u ludzi, którzy ją przygarnęli, a jej życie zmienia się, gdy poznaje niewiele starszą od siebie Różę, która przyjeżdża do Zagórza na wakacje. Dziewczynki się zaprzyjaźniają i ta przyjaźń trwa do ich śmierci. Nie chcę zdradzać szczegółów, żeby nie odbierać przyjemności czytania, powiem więc tylko, że Róża wciąga dorosłą już Anielę do wywiadu i obie biorą udział w śmiertelnie niebezpiecznych akcjach szpiegowskich na terenie Związku Radzieckiego. Z bohaterami spotykamy się po roku od wydarzeń z pierwszego tomu. Jak dalej potoczyły się ich losy? Trochę inaczej, niż planowali. Mela przyjęła oświadczyny Mateusza i mieli się pobrać, okazało się jednak, że muszą przełożyć ślub, bo Mela dostała stypendium w amerykańskim szpitalu. Jak łatwo się domyślić, stoi za tym jej pierwszy mąż, który bardzo chce ją odzyskać. Jej siostra, Jaga, mieszkanka willi Pod Jodłami, znajduje sobie nową pracę – zakłada biuro podróży. Powoli też się przekonuje, że życie na wsi nie jest takie okropne, jak jej się z początku wydawało. Zaprzyjaźnia się z panią Anielą i stopniowo poznaje jej historię, misje szpiegowskie, w których Aniela uczestniczyła. No i ciągle nie może się zdecydować, czy zakochany w niej Damian jest mężczyzną jej życia. Uprzedzając twoje pytanie, powiem, że ten tom można czytać, nie znając poprzedniego. Książka ukazała się przed paroma dniami, ale już napisała do mnie czytelniczka z wiadomością, że „Trzeba marzyć” wciągnęło ją od pierwszych stron. A dziś dostałam e-mail od przyjaciółki ze Stanów, z takim mniej więcej zdaniem: „Bardzo mnie bawił rozdział amerykański, ten z dowcipami, śmiałam się na głos”. I właśnie o to mi chodziło. Książka „Trzeba marzyć” w sprzedaży od 27 października.

Choruje na to 10 milionów Polaków. Niewielu wie, że to mit

Pamiętasz tych agentów PRL? Jeśli widziałeś te seriale, 12/20 to mus [QUIZ]

Tworzyła telenowele wedle absurdalnych zasad. "Obce naszej kulturze"

63 lata temu ten hit poruszył całe Opole. Tak narodził się "Czarny Anioł polskiej piosenki"

Tego nie przywoź z wakacji, bo zatrzymają cię na lotnisku

Moda w PRL. Jeśli nosiłeś relaksy 18/20 to mus [QUIZ]

Jak myć truskawki? Ekspertka grzmi. "Głupia moda"

Ma 21 lat i imponujące sukcesy. Tym zachwycił świat

Wybrali "najlepszą książkę stulecia". Każdy Polak powinien ją przeczytać

To imię było hitem PRL. Dziś Polacy o nim zapomnieli

"Ranczo" i ostatnia scena Franciszka Pieczki. Wzruszający przekaz trzeba pamiętać

Hit lat 70. był obowiązkowym punktem wesel PRL. "To jednak smutna piosenka"

Lato w PRL. Jeśli jeździłeś do Chałup, musisz zdobyć 15/20 [QUIZ]

Grażyna Szapołowska uderza w NFZ. "To jest skandaliczne"

Leszek Lichota ujawnia: "Poszedłem na studia, aby..."

Na ten film czeka cała Polska. "Będzie wspaniałym widowiskiem"