Jak się chronić przed wyczerpaniem cieplnym?

Dowiedz się, jak zapobiegać wyczerpaniu cieplnemu, jakie są jego oznaki i co może je powodować. Wyjaśniamy też co robić, jeśli dojdzie do takiej niebezpiecznej dla zdrowia sytuacji.

Jeśli zbyt długo przebywamy na słońcu, to w naszym organizmie następuje nadmierna utrata płynów i soli. W wyniku tego spada ciśnienie tętnicze krwi, co powoduje uczucie silnego zmęczenia.

Szczególnie niebezpieczne dla naszego organizmu jest połączenie wysokiej temperatury z wysoką wilgotnością oraz wykonywanie w takich warunkach forsownych ćwiczeń. Bez właściwej i odpowiednio wczesnej interwencji wyczerpanie cieplne może prowadzić nawet do zagrażającego życiu udaru cieplnego.

Objawy wyczerpania cieplnego

Oznaki i objawy mogą się rozwijać stopniowo (zwłaszcza przy dłuższym wysiłku fizycznym) lub pojawić nagle. Oznakami zbliżającego wyczerpania cieplnego są:

• zwiększone pocenie się;
• zawroty głowy;
• brak sił;
• zimna, blada i wilgotna skóra, również gęsia skórka mimo upału;
• szybkie ale słabo wyczuwalne tętno;
• skurcze mięśni;
• nudności lub wymioty;
• ból głowy;
• zasłabnięcia.

Co robić, gdy dojdzie do wyczerpania cieplnego?

Jeśli zorientujesz się, że masz opisane wcześniej objawy, natychmiast wykonaj te czynności:

• przenieś się do zacienionego, chłodniejszego miejsca;
• zaprzestań wysiłku i jakiejkolwiek aktywności i odpocznij;
• napij się zimnej wody lub napoju – pij małymi łykami;
• połóż się i rozluźnij ubranie;
• jeśli masz taką możliwość: rób zimne okłady na całym ciele;
• jeśli wymiotujesz: natychmiast udaj się do lekarza.

Jeśli objawy się nasilają lub w pół ciągu godziny nie nastąpiła poprawa, zachodzi podejrzenie udaru cieplnego i trzeba wówczas jak najszybciej wezwać pomoc.

Zobacz też:

Jak chronić skórę przed mrozem?

Czynniki ryzyka

Wyczerpanie cieplne może rozwinąć się u każdego, jednak są określone czynniki, które zwiększają ryzyko jego wystąpienia. Są to:

• Wiek. Niemowlęta i dzieci poniżej 4 roku życia oraz seniorzy w wieku 65 lat i starsi są bardziej narażeni na wyczerpanie cieplne. W młodym wieku zdolność organizmu do regulowania jego temperatury nie jest jeszcze w pełni rozwinięta. Może też być zmniejszona przez przyjmowanie leków, choroby i inne czynniki związane z zaawansowanym wiekiem.
• Leki i narkotyki. Regulację temperatury ciała mogą zaburzać określone medykamenty, które wpływają na stan nawodnienia i odpowiedź organizmu na zwiększoną temperaturę. Mogą to być leki wykorzystywane w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi i problemów z sercem (betablokery), przeciwalergiczne (antyhistaminowe), uspokajające lub psychotropowe. Również narkotyki, takie jak kokaina i amfetamina mogą powodować wzrost temperatury ciała.
• Otyłość. Ona również wpływa negatywnie na zdolność organizmu do regulowania temperatury.
• Nagłe zmiany temperatury. Podróżowanie z chłodnego do gorącego klimatu w krótkim czasie( np. samolotem) może stanowić ryzyko, ponieważ ciało ma niewiele czasu na dostosowanie się do wysokiej temperatury.

Zapobieganie wyczerpaniu cieplnemu

Na szczęście wyczerpaniu cieplnemu można zapobiegać. Wystarczy pamiętać o kilku zasadach. Kiedy temperatura rośnie i robi się gorąco, stosuj te zasady:

• Noś luźne, lekkie ubrania. Ciasne, przylegające ubrania nie pozwolą twojemu ciału odpowiednio się schłodzić;
• Chroń się przed poparzeniami słonecznymi. Wpływają one na zdolność organizmu do chłodzenia się, więc chroń się nosząc okulary przeciwsłoneczne i obficie smaruj skórę kremem z filtrem. Krem nakładaj co dwie godziny lub częściej – jeśli pływasz lub się topisz.
• Pij dużo płynów. Bycie nawodnionym pomaga w poceniu się, co pozwala utrzymywać ciału jego zwykłą temperaturę.
• Uważaj przy przyjmowaniu określonych lekarstw. Bacznie obserwuj swój organizm, jeśli przyjmujesz leki mogące mieć wpływ na zdolność organizmu do utrzymywania nawodnienia i redukowania ciepła.
• Nigdy nie zostawiaj nikogo – człowieka lub zwierzęcia - w zaparkowanym samochodzie! To częsta przyczyna śmierci spowodowanych upałem wśród dzieci. Wewnątrz zaparkowanego na słońcu auta temperatura rośnie o ponad 6-7ºC co 10 minut! Jest to niebezpieczne nawet, jeśli samochód jest w cieniu a szyby są uchylone – wówczas też nie należy nikogo w nim zostawiać.
• Przeczekaj najgorętsze godziny dnia. Lepiej przesiedzieć je w chłodniejszym miejscu. Postaraj się dopasować swoją aktywność tak, by np. ćwiczenia fizyczne wypadały wczesnym rankiem lub wieczorem – gdy jest chłodniej.
• Zaaklimatyzuj się. Ogranicz czas przebywania na słońcu aż będziesz bardziej do tego przygotowany. Dopasowanie się do panujących warunków może potrwać nawet kilka tygodni.
• Bądź szczególnie ostrożny, jeśli jesteś w grupie ryzyka – bierzesz leki lub masz schorzenia wpływające na regulowanie temperatury przez twoje ciało. Jeśli np. w trakcie upalnego bierzesz udział w wydarzeniach sportowych jako widz lub uczestnik, upewnij się że w pobliżu są obecne służby ratunkowe.

[wp-faq-schema title="Wyczerpanie cieplne - o czym pamiętać?"]