To on nakręcił "Krzyżaków". Polacy nie wiedzą, jak naprawdę miał na nazwisko

2 min. czytania
08.07.2026 05:35
Zareaguj Reakcja

Mimo tego, że film "Krzyżacy" zadebiutował w polskich kinach ponad sześćdziesiąt lat temu, nadal cieszy się uznaniem ekspertów i niesłabnącą sympatią widzów. Choć mowa o jednym z najbardziej dochodowych i najchętniej oglądanych dzieł w historii naszego kraju, niewiele osób wie, kto tak naprawdę stał za tą historyczną produkcją. 

Nieznane fakty o Aleksandrze Fordzie
fot. Kadr z filmu "Krzyżacy" (YouTube, Screen) / Wikimedia (Benedykt Dorys, Domena publiczna)
  • Aleksander Ford zapisał się w historii jako polski reżyser filmowy i scenarzysta.
  • Nakręcił ekranizację "Krzyżaków", która ukazała się 17 lipca 1960 r.
  • Polacy nie mają pojęcia, jak naprawdę nazywał się filmowiec. Oto szczegóły.

O sukcesie "Krzyżaków" nie trzeba długo mówić. To pierwsza polska superprodukcja, którą zrealizowano w formacie panoramicznym, z zagranicy sprowadzono taśmę Eastman Kodak, a kostiumografowie i scenografowie z niemałą precyzją zadbali o każdy element świata, o którym pisał Henryk Sienkiewicz

Rozwiąż quiz o filmie "Krzyżacy". Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. "Krzyżacy" czy "Pan Wołodyjowski"? Ekspert musi zdobyć 20/20

1/20 Która z powieści jest autorstwa Henryka Sienkiewicza?

Dzieło w reżyserii Aleksandra Forda okazało się najbardziej dochodowym filmem w historii polskiego kina. Przyciągnęło do kin również rekordową liczbę widzów.

Zaskakująca historia Aleksandra Forda. Reżyser "Krzyżaków" skrywał tajemnicę

Aleksander Ford zasłynął jako jeden z najważniejszych twórców filmowych w okresie PRL. Oprócz "Krzyżaków", w swoim dorobku twórczym miał m.in. "Ulicę Graniczną" (1948 r.), "Młodość Chopina" (1951 r.), "Ósmy dzień tygodnia" (1958 r.) bądź "Krąg pierwszy" (1971 r.).

Za pośrednictwem serwisu Film Polski możemy dowiedzieć się, że reżyser "Krzyżaków" przyszedł na świat 24 listopada 1907 roku w Łodzi, choć zarówno miejsce, jak i data jego narodzin pozostają kwestią sporną. W niektórych źródłach zobaczymy też, że Aleksander Ford urodził się 24 listopada 1908 roku w Kijowie.

Redakcja poleca

Nie bez powodu mówi się, że wokół biografii Forda krąży niejedna tajemnica. Michał Danielewicz, autor książki "Ford. Reżyser", w rozmowie z PAP zdradził, że reżyser był człowiekiem skrytym, a jego zamiary i poglądy nie były zawsze oczywiste:

Tyrmand mówił, że Ford potrafi tak skutecznie namnożyć nieprawdy, że potem nic się odkłamać nie daje. Jego taktyka nie polegała na wmawianiu nieprawdy, ale na ukrywaniu się za różnymi nieprawdami, które seryjnie tworzył.

Kim naprawdę był twórca "Krzyżaków"? Nieznane fakty o Aleksandrze Fordzie

Wprawdzie Aleksander Ford jest doskonale znany polskiemu społeczeństwu, ale niewiele osób wie, że filmowiec urodził się jako... Mosze Lifszyc. Był czwartym dzieckiem żydowskiego robotnika Daniela Lifszyca oraz Anny Dowgalewskiej – Rosjanki.

W 1923 roku, po śmierci swojego ojca, rozpoczął pracę w fabryce. Kilka lat później przeprowadził się do Warszawy, gdzie związał się ze sklepem z aparatami fotograficznymi państwa Skarbków-Malczewskich. Z czasem otrzymał posadę w dziale kinematograficznym Polskiej Agencji Telegraficznej.

Prawdopodobnie w tym okresie, zainspirowany Johnem Fordem, przybrał nazwisko Aleksander Ford. W 1928 roku zadebiutował jako reżyser filmów dokumentalnych.

Źródła: RadioPogoda.pl, Filmpolski.pl, Dzieje.pl, Sfp.org.pl, Repozytorium.fn.org.pl