To najpiękniejszy dworzec na północy Polski. Kosztował aż 17 milionów

• Iławski dworzec to nie tylko zabytek i symbol miasta, ale też ważny punkt na trasie ekspresów.
• Gruntowna renowacja za 17 milionów złotych przywróciła budynkowi dawny blask.
• Choć modernizacja spotkała się z uznaniem, mieszkańcy zwracają uwagę na problemy z dostępnością.

Jeszcze kilkanaście lat temu dworzec kolejowy w Iławie przypominał bardziej zapomniany relikt dawnych czasów niż tętniące życiem miejsce początku lub końca podróży. Obecnie, po kompleksowej renowacji, stał się jedną z najpiękniejszych wizytówek regionu. Czerwona cegła, neogotyckie zdobienia i niepowtarzalny klimat sprawiają, że budynek ten przyciąga nie tylko pasażerów, ale też miłośników architektury i historii.

Rozwiąż quiz o podróżach sprzed lat. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Historia iławskiego dworca sięga końca XIX wieku. Pierwszy budynek powstał w 1872 roku, a obecny, znany dziś z neogotyckiej elegancji, został wzniesiony w 1905 roku. W tamtym czasie Iława była ważnym węzłem kolejowym, łączącym Toruń z Wystrucią (dzisiejszym Czerniachowskiem w Obwodzie Kaliningradzkim), a także Malbork z Mławą. Stąd każdego dnia odjeżdżały pociągi do Berlina, Warszawy, Wrocławia i Olsztyna.

Z biegiem lat dworzec w Iławie stał się nie tylko miejscem przesiadek, ale też świadkiem historii – od rozwoju kolejnictwa w Prusach Wschodnich, przez trudne czasy wojen, aż po współczesność. Jego architektura, oparta na formach z wpływami neogotyckimi, przetrwała próbę czasu. Zdobne gzymsy, herby dawnych miast, sklepione łuki i kunsztownie opracowane detale zachowały autentyczny charakter początku XX wieku.

Dworzec w Iławie. Perełka dla fanów historii

W 2006 roku budynek dworca w Iławie został wpisany do rejestru zabytków, co pozwoliło rozpocząć starania o jego uratowanie. Przełom nastąpił w latach 2010–2012, gdy PKP S.A. przeprowadziły gruntowny remont o wartości blisko 17 milionów złotych. Oczyszczono i odnowiono elewacje, wymieniono dach i stolarkę, a wnętrza odzyskały dawny blask. W centralnej hali przywrócono dekoracyjne płyciny z motywami roślinnymi, a ściany ponownie rozświetliły ornamenty i boazerie, które przez lata przykrywały warstwy farby.

Wnętrza dworca w Iławie zachwycają dbałością o szczegóły – można tu dostrzec historyczne posadzki, balustrady schodów i dawne okienka kasowe, które przypominają o epoce, gdy podróż koleją była wydarzeniem samym w sobie. W budynku działają dziś kasy, sklepik i poczekalnia, a obiekt przystosowano do potrzeb osób z niepełnosprawnościami.

Redakcja poleca

Ten polski dworzec rozbił bank. Ma 168 lat i jest najlepszy w Europie

Okrzyknięty najmniejszym w Polsce. To on był obiektem kpin w internecie

Głos mieszkańców nie jest pełen zachwytu

Nowe oblicze dworca szybko zyskało uznanie iławian i podróżnych. "Dworzec bardzo ładny i ciekawy architektonicznie, widziany już przeze mnie nieraz. Przyznać jednak trzeba, że w ostatnich latach dworzec i jego okolice zauważalnie wypiękniały" – napisał jeden z turystów na portalu Znaczki Turystyczne. Inny dodał: "To jedna z najbardziej oryginalnych budowli w tym mieście. Zadbana, czysta i interesująca w środku".

Nie brakuje jednak głosów krytycznych, dotyczących zwłaszcza dostępności. Mieszkańcy zwracają uwagę, że mimo nowoczesnych rozwiązań nie wszystko działa tak, jak powinno.

Szkoda tylko, że nie można korzystać z windy. Napis informuje, że windy obsługuje ochrona dworca. Po co projektowano i włożono grube pieniądze w budowę wind, skoro są bezużyteczne? – napisał czytelnik "Gazety Olsztyńskiej".

Problem ten poruszano również w lokalnych mediach, gdzie burmistrz Iławy zapowiadał interwencję w sprawie poprawy funkcjonowania windy.

Symbol dziedzictwa, pełen nowoczesnych rozwiązań

Mimo drobnych niedociągnięć dworzec w Iławie pozostaje jednym z najpiękniejszych przykładów odrestaurowanej architektury kolejowej w północnej Polsce. To miejsce, w którym przeszłość harmonijnie łączy się z teraźniejszością – nie tylko służy podróżnym, ale też przypomina o tym, jak ważną rolę odgrywała kolej w rozwoju regionu.

Nie bez powodu wielu mieszkańców uważa go dziś za najpiękniejszy i najważniejszy dworzec na Warmii i Mazurach. O jego znaczeniu świadczy też fakt, że zatrzymują się tu pociągi ekspresowe, w tym Pendolino, łączące Iławę z Warszawą, Gdańskiem czy Krakowem. Dla podróżnych to nie tylko przystanek – to punkt styku historii, estetyki i nowoczesności.

Ciekawostki i nieznane fakty o dworcu w Iławie

• Filmowa sceneria: Wnętrza iławskiego dworca, jak mówią lokalne opowieści, wielokrotnie wykorzystywano jako plan filmowy i tło zdjęć reklamowych. Zabytkowa architektura i autentyczny klimat sprawiają, że nietrudno zawiesić tu oko (także aparatu).
• Dworzec z herbami miast: Na sklepieniu hali głównej można dostrzec herby dawnych miast Prus Wschodnich. To oryginalne zdobienia z czasów budowy, które przetrwały ponad sto lat i dziś stanowią unikat na skalę kraju.
• Dwie wieże ciśnień: W bezpośrednim sąsiedztwie dworca stoją dwie zabytkowe wieże wodne. Każda reprezentuje inny typ konstrukcyjny – jedna o ceglanej, druga o stalowej strukturze. To rzadki przykład takiego zestawienia zachowanego w jednym miejscu.
• Wnętrza jak muzeum: Choć budynek pełni funkcję użytkową, zachował pierwotny układ pomieszczeń – od hali głównej po zaplecze techniczne. Dla pasjonatów architektury to prawdziwa podróż w czasie, bo wiele elementów wyposażenia pochodzi jeszcze z okresu sprzed I wojny światowej.
• Pendolino i podróż w czasie: Iława jest jednym z niewielu mniejszych miast w Polsce, w których zatrzymuje się pociąg Pendolino. Dzięki temu można rozpocząć podróż w luksusowym składzie, stojąc pod sklepieniem, które pamięta czasy parowozów.

Jak dojechać i co zobaczyć w okolicy

Dworzec Iława Główna znajduje się przy ulicy Dworcowej 3, w południowo-wschodniej części miasta. Dojazd jest bardzo wygodny – stacja leży na trasie linii kolejowej E65 (Warszawa–Gdynia), jednej z najważniejszych magistral w kraju. Z Warszawy dotrzesz tu w około 2 godziny i 15 minut, z Gdańska w niespełna 90 minut, a z Olsztyna w niecałą godzinę.

Z dworca w Iławie pieszo można dojść do centrum w około 20 minut. Po drodze miniesz tereny zielone i skwer z widokiem na Jeziorak – najdłuższe jezioro w Polsce i jedno z największych na Mazurach. To idealne miejsce na spacer po podróży.

Pogodne lata [PODCAST]

Pierwsza amantka polskiego kina. Pogodne lata #12

0:00

Warto odwiedzić także:

• Bulwar Jana Pawła II – nadbrzeżny deptak z mariną, kawiarniami i widokiem na Jeziorak.
• Mały Jeziorak i wyspę Wielka Żuława – największą śródlądową wyspę w kraju, na którą latem można dopłynąć tramwajem wodnym.
• Muzeum Ziemi Iławskiej – mieści się w zabytkowym ratuszu i prezentuje historię regionu, w tym rozwój kolejnictwa.
• Zamek w Szymbarku – ruiny krzyżackiej warowni, położonej 10 km od Iławy, z wieżą widokową i malowniczymi krajobrazami.

Po zwiedzaniu można wrócić na dworzec, który wieczorem wygląda szczególnie efektownie – iluminacja podkreśla jego ceglane detale, tworząc atmosferę jak z dawnych podróży koleją.

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na RadioPogoda.pl!