Taki był film, który zaginął. "Największe arcydzieło literatury polskiej na ekranie"
W tę środę przypada 168. rocznica urodzin Mieczysława Frenkla, mistrza komedii, wybitnego pedagoga i niezrównanego interpretatora dzieł Moliera. Niewielu wie, że jeden z najwybitniejszych aktorów polskiego teatru przełomu XIX i XX w. zapisał się również w historii rodzimego kina. Otóż szeroką rozpoznawalność zdobył jako pierwszy odtwórca Macieja Boryny z "Chłopów".
- Mieczysław Frenkiel rozpoczął naukę aktorstwa w szkole Emiliana Derynga.
- W 1922 roku Frenkiel zagrał pierwszą rolę filmową jako Maciej Boryna.
- Pierwsza adaptacja "Chłopów" z 1922 roku nie zachowała się do naszych czasów.
Mieczysław Frenkiel przyszedł na świat 15 lipca 1858 roku w Byszowie nieopodal Sandomierza. Początkowo planował związać swoją przyszłość z farmacją, ale całym sobą garnął się do sceny. Dlatego równolegle rozpoczął naukę aktorstwa w szkole dramatycznej Emiliana Derynga. Jego talent prędko dostrzegło środowisko artystyczne, co przełożyło się na liczne angaże. Debiutujący artysta występował w Petersburgu, Lwowie i Warszawie.
Rozwiąż quiz o największych pięknościach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...
Quiz: Quiz. Największe piękności polskiego kina. Mistrz odgadnie 16/20!
Od teatru do wielkiego ekranu. Debiut Mieczysława Frenkla w zaginionej adaptacji "Chłopów"
Przez dziesięciolecia należał do najbardziej cenionych aktorów Teatru Rozmaitości, w którym pracował do śmierci. Zasłynął jako jeden z najwybitniejszych polskich aktorów komediowych, wykonawców ról molierowskich i fredrowskich. Frenkiel grał Orgona w "Chorym z urojenia", Cześnika w "Zemście" czy tez Szambelana w "Panu Jowialskim", lecz dopiero 1922 rok okazał się dla niego przełomowy.
Dziś "Chłopi" przywołują na myśl przede wszystkim serial w reżyserii Jana Rybkowskiego z 1972 roku bądź nowoczesną animację z obrazami wzorowanymi na malarstwie Józefa Chełmońskiego, Ferdynanda Ruszczyca i Leona Wyczółkowskiego. Jednak warto pamiętać, że pierwszą filmową adaptację powieści Władysława Reymonta nakręcono już w 1922 roku.
W postać Macieja Boryny wcielił się właśnie Mieczysław Frenkiel, a – co należy zaznaczyć – była to jego pierwsza rola na wielkim ekranie. W następnych latach wystąpił w filmach, takich jak: "Skrzydlaty zwycięzca", "Iwonka", "Na Sybir" i "Ułani, ułani, chłopcy malowani".
Erotyczny dramat, miłość i uwodzicielka. Co skrywał tajemniczy plakat z 1922 roku?
"Chłopów" z 1922 roku wyreżyserował Eugeniusz Modzelewski, a produkcja powstała przy udziale samego Reymonta. W obsadzie znaleźli się również Henryk Rydzewski (Antek Boryna), Anna Belina (Hanka), Maria Merita (Jagna Paczesiówna), Janina Adwentowiczowa (matka Jagny) i inni.
Niestety pierwsza ekranizacja "Chłopów" nie przetrwała próby czasu. Nie zachowała się żadna kompletna kopia. Przetrwała jedynie recenzja opublikowana w magazynie "Przegląd Teatralny i Kinematograficzny" i reklama pokazów filmowych.
Jak podaje Augustow.org, na jednym z plakatów napisano: "Dramat erotyczny według słynnego dzieła Władysława Reymonta. Tragiczna miłość macochy i pasierba. Kobieta, której przepastne oczy uwodzą wszystkich mężczyzn! Największe arcydzieło literatury polskiej na ekranie!".
Mieczysław Frenkiel zmarł 19 kwietnia 1935 roku w Warszawie.
Źródła: RadioPogoda.pl, Augustow.org, Encyklopediateatru.pl, Filmpolski.pl, Dzieje.pl