Sławą dorównywał Eugeniuszowi Bodo. Gdy miał 78 lat, zszokował branżę

2 min. czytania
09.06.2026 14:00
Zareaguj Reakcja

Żartował, że "słodycz wyssał niemal z mlekiem matki", w młodości fascynował się liczbami, a gdyby tylko podążył śladami ojca, mógłby zostać w przyszłości "mistrzem cukiernictwa". Początkowo niewiele wskazywało na to, że Antoni Fertner w 1908 roku zostanie okrzyknięty "pionierem polskiej kinematografii" i dołączy do grona najwybitniejszych aktorów swojego pokolenia. 

Antoni Fertner był jedną z gwiazd przedwojennego kina
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe (Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny - Archiwum Ilustracji)
  • Antoni Fertner urodził się w Częstochowie w 1874 roku.
  • Debiutował w pierwszym polskim filmie fabularnym.
  • Ostatnie role przyniosły mu sławę "najzabawniejszego staruszka".

Antoni Fertner przyszedł na świat 23 maja 1874 roku w Częstochowie. Urodził się w rodzinie cenionego lokalnego cukiernika Teofila Fertnera i Eleonory z domu Pleszyńskiej. I choć związał swoją przyszłość z estradą, światem kina i komedią, początkowo widział dla siebie zupełnie inną przyszłość. I, ku zaskoczeniu wielu, nie było to cukiernictwo. Otóż w młodości wykazywał się niemałym talentem do liczb.

Rozwiąż quiz o filmach hollywoodzkich. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Największe hity Hollywood. Rozpoznaj je po jednym kadrze!

1/20 Ten kadr pochodzi z filmu:

To "mistrz komedii". Od klakiera do pioniera polskiej kinematografii

Niestety życie przyszłego aktora z dnia na dzień legło w gruzach, a on sam musiał stawić czoła olbrzymiej tragedii. Jako nastolatek stracił rodziców, musiał szybko dorosnąć i wziąć odpowiedzialność za swój los. Zamieszkał z dalszą rodziną, przeniósł się do Piotrkowa Trybunalskiego i właśnie tam po raz pierwszy zetknął się ze środowiskiem artystycznym.

Dlaczego Antoni Fertner, koniec końców, został "mistrzem komedii"? Wszystko zaczęło się, gdy w wolnych chwilach dorabiał sobie jako klakier w teatrze. Mimo że przeprowadził się do Warszawy, aby rozpocząć studia ekonomiczne w Wyższej Szkole Handlowej im. Kronenberga, porzucił je, kiedy zapisał się na kurs aktorski.

Przeniósł się do Klasy Deklamacji i Dykcji przy Warszawskim Towarzystwie Muzycznym, którą ukończył w 1895 roku. W następnych latach występował w rozlicznych teatrzykach, na deskach teatralnych w Łodzi, Warszawie i Krakowie.

Redakcja poleca

Jednym z największych osiągnięć Antoniego Fertnera bez wątpienia jest to, że jako jeden z nielicznych aktorów zagrał w pierwszym polskim filmie fabularnym – "Antoś pierwszy raz w Warszawie". Jak podaje serwis Culture.pl: "Był więc Fertner pionierem polskiej kinematografii". Angaż poskutkował znaczącym wzrostem popularności.

Antoni Fertner wystąpił również w filmach, takich jak "Romeo i Julcia", "Ada! To nie wypada!", "Papa się żeni", "Zapomniana melodia", "Robert i Bertrand" i wielu innych. Zmarł 16 kwietnia 1959 roku w Krakowie, pozostawiając po sobie imponujący dorobek twórczy. Ostatnie role - według FilmPolski.pl - przyniosły mu sławę "najzabawniejszego i najbardziej eleganckiego staruszka polskiego ekranu".

Śladami Antoniego Fertnera. Geniusz kina i jego nieznane oblicze

Antoniego Fertnera nie bez powodu nazywano "mistrzem komedii" i "demonem komizmu". Wygląda na to, że aktor intrygował nie tylko przez wzgląd na popisy na ekranie, ale również – życie prywatne. W latach 50. związał się z młodszą o pół wieku Janiną Zaleską, z którą wziął ślub w 1958 roku.

Amant w wieku 78 lat powitał na świecie swojego syna Antoniego Fertnera Jr. (ur. 1952 r.).

Źródła: RadioPogoda.pl, Culture.pl, FilmPolski.pl, Swiatseriali.interia.pl