45 lat temu zdobył Złotą Palmę. Jeden z najważniejszych w historii polskiego kina

2 min. czytania
27.05.2026 12:39
Zareaguj Reakcja

"Człowiek z żelaza" to jeden z najważniejszych filmów w historii polskiego kina. Dokładnie 45 lat temu, 27 maja 1981 roku produkcja została nagrodzona Złotą Palmą na Festiwalu w Cannes. Dzieło Andrzeja Wajdy zostało docenione na arenie międzynarodowej, a w kraju długo męczyło się z cenzurą.

45 lat temu
fot. kadr z filmu "Człowiek z żelaza"
  • 27 maja 1981 roku "Człowiek z żelaza" zdobył Złotą Palmę.
  • 45 lat temu dzieło Andrzeja Wajdy doceniono na Festiwalu w Cannes.
  • Akcja filmu toczy się w roku 1980 podczas wydarzeń sierpniowych.

"Człowiek z żelaza" z 1981 roku to legendarny polski film. Dzieło w reżyserii Andrzeja Wajdy było bezpośrednią kontynuacją historii z "Człowieka z marmuru". Produkcja opowiada o kulisach wielkiego strajku robotników w Stoczni Gdańskiej w sierpniu 1980 roku, który doprowadził do powstania NSZZ "Solidarność". Nie jest to jednak film dokumentalny. W swoim dziele Wajda zgrabnie połączył bowiem fikcję fabularną z autentycznymi materiałami z przebiegu strajków w Trójmieście.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Pamiętasz te filmy Andrzeja Wajdy? Już za 50 proc. należą się brawa!

1/20 Ten film jest poświęcony powstaniu warszawskiemu i został oparty na opowiadaniu Jerzego Stefana Stawińskiego. Mowa o:

45 lat temu Andrzej Wajda zdobył Złotą Palmę

Mimo ogromnego znaczenia, jakie niósł za sobą "Człowiek z żelaza", materiał realizowany był w pośpiechu. Andrzej Wajda pragnął nie tylko uchwycić świeże nastroje z sierpnia 1980 roku, ale także zdążyć na 34. Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Cannes. Ten odbywał się w dniach 13-27 maja 1981 roku.

Redakcja poleca

Na szczęście kopia dotarła do Francji na czas. Tam "Człowiek z żelaza" podbił serca krytyków z całego świata i zdobył główną nagrodę festiwalu, Złotą Palmę. Był to pierwszy sukces Polski w historii imprezy. Jurorzy uzasadnili, że nagrodzili "film otwierający nowe perspektywy w sztuce filmowej".

Kiedy przywieźliśmy do Warszawy Złotą Palmę z Cannes, pewien dziennikarz filmowy napisał, że nagrodę wręczył mi Sean Connery, czyli Agent 007. Dla polskiego dziennikarza reżimowego był to znak, że mój film to amerykańska robota, i tym sposobem dowiedziałem się, dla kogo i na czyje zamówienie naprawdę pracuję - mówił Andrzej Wajda.

Co więcej, "Człowiek z żelaza" był także nominowany do Oscara w kategorii Najlepszy Film Nieanglojęzyczny. Niestety ze względu na działania polskich władz komunistycznych, pod ich naciskiem państwowe przedsiębiorstwo Film Polski wycofało film z rywalizacji o Nagrody Akademii. Jako oficjalny powód podano "zaostrzającą się kampanię antypolską w USA".

Redakcja poleca

"Człowiek z żelaza" to perełka polskiej kinematografii

Polska premiera "Człowieka z żelaza" odbyła się 27 lipca 1981 roku, kiedy restrykcje władz były nieco poluzowane. Szczęście nie trwało jednak długo. W grudniu 1981 roku, kiedy w Polsce został wprowadzony stan wojenny, film Andrzeja Wajdy został wycofany. Zakazano także jego oficjalnego rozpowszechniania.

Pogodne lata [PODCAST]
Polski James Dean. Pogodne lata #18
play play
replay
forward
volume volume
0:00

Mimo to szacuje się, że do tego okresu film zdołało obejrzeć ok. 5 milionów polskich widzów. Co więcej, sukces na festiwalu w Cannes sprawił, że o filmie dyskutowano na niemal całym świecie. Mimo cenzury dziś jest on uznawany za jedno z najważniejszych dzieł w historii polskiej kinematografii.

Oglądaj

Źródło: RadioPogoda.pl, filmpolski.pl, filmweb.pl, kultura.onet.pl, sfp.org.pl