129 lat później najmocniejszy cytat z "Ziemi obiecanej" dziś jest dużo bardziej aktualny

3 min. czytania
10.11.2026 11:43
Obserwuj nas na Google

Jedno z najbardziej rozpoznawalnych zdań z powieści Władysława Stanisława Reymonta z końca XIX wieku jest zaskakująco aktualnym ostrzeżeniem. Niniejszy cytat z "Ziemi obiecanej" przypomina o tym, co naprawdę powinno liczyć się w życiu człowieka. Ponadto mówi o ponadczasowych wartościach, zasadach i ideach, które – mimo upływu lat – wciąż mogą wiele powiedzieć o naszym społeczeństwie.

Ten cytat z
fot. Kadr z "Ziemi obiecanej" / YouTube @ Kino za Rogiem w Płocku
  • Władysław Stanisław Reymont zdobył Nagrodę Nobla za "Chłopów", ale "Ziemia obiecana" pozostaje znaczącym dziełem jego dorobku.
  • Film "Ziemia obiecana" zadebiutował 99 lat temu, a ekranizacja Andrzeja Wajdy z 1975 roku uznawana jest za najlepszy polski film wszech czasów.
  • Powieść Reymonta to przestroga przed pracoholizmem i pogonią za bogactwem. Ten cytat daje do myślenia.

Władysław Stanisław Reymont, prozaik, nowelista i laureat Literackiej Nagrody Nobla, pozostawił po sobie mnóstwo cenionych dzieł. Choć jedną z najważniejszych nagród na świecie zdobył za "polski epos narodowy" "Chłopi" w 1924 roku, pozostawił w swoim dorobku, równie istotne, opowiadania, reportaże i powieści. Spośród tych wszystkich tytułów, na szczególną uwagę zasługuje dziś "Ziemia obiecana".

Rozwiąż quiz o literaturze. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Jak dobrze znasz polską literaturę? 16/20 to mus!

1/20 "Widnokrąg", "Traktat o łuskaniu fasoli" i "Ostatnie rozdanie" to książki autorstwa...?

Reymont wciąż aktualny. Co nam mówi dziś jego powieść?

Początkowo "Ziemia obiecana" ukazywała się w odcinkach na łamach pisma "Kurier Codzienny" od 1897 do 1898 roku. Rok później, w 1899 roku, doczekała się wydania książkowego. Przewodnim motywem powieści sprzed 129 lat jest mechanizm "robienia pieniędzy", rodzący się kapitalizm, a przede wszystkim historia przyjaciół, którzy wspólnymi siłami zakładają fabrykę.

Karol Borowiecki, Maks Baum i Moryc Welt, mimo różnic kulturowych i ekonomicznych, są niesłychanie zdeterminowani, by osiągnąć cel.

10 listopada 1927 roku, dokładnie 99 lat temu, na ekranie zadebiutowała pierwsza adaptacja "Ziemi obiecanej". Film w reżyserii Aleksandra Hertza – wbrew oryginałowi literackiemu – rozgrywa się w latach 20. XX w. i różni się zakończeniem. Niespełna pięć dekad później, w 1975 roku, za ekranizację dzieła Reymonta wziął się Andrzej Wajda.

\
fot. Kadr z \"Ziemi obiecanej\" / YouTube @ Kino za Rogiem w Płocku / \"Ziemia obiecana\" najlepszym polskim filmem wszech czasów

Produkcję z Danielem Olbrychskim, Andrzejem Sewerynem i Wojciechem Pszoniakiem w rolach głównych okrzyknięto najlepszym filmem polskim wszech czasów. Badanie przeprowadzono 130-lecie kina przez Muzeum Kinematografii w Łodzi i Uniwersytet Łódzki.

"Ziemia Obiecana" wciąż uderza w punkt. Dlaczego jest tak aktualna?

"Ziemia obiecana" wciąż niesie ze sobą istotne przesłanie. Niesłuchanie aktualny jest chociażby fragment z powieści, który odnaleźć można w drugim tomie, XVIII rozdziale. Mianowicie mowa o słowach Myszkowskiego:

Wspomnijcie mnie czasem, jeśli chcecie i pamiętajcie, nie marnujcie życia na robienie pieniędzy, nie róbcie z siebie bydląt pociągowych, nie stawajcie się maszynami, nie znikczemniajcie się pracą nadmierną.

Co oznacza ten cytat z "Ziemi obiecanej"? Otóż słowa te mają przypominać, że pieniądze powinny być jedynie środkiem do spełniania marzeń, a nie głównym celem życia. Ślepa pogoń za bogactwem odciąga człowieka od tego, co naprawdę ważne.

W tej wypowiedzi Myszkowski przestrzega też swoich rozmówców, by gorączka złota nie przysłoniła im ich własnej, ludzkiej natury.

Redakcja poleca

Reymont a dzisiejsze wyzwania 

Wprawdzie "Ziemia obiecana" powstała pod koniec XIX wieku, ale nadal pasuje do czasów nam współczesnych. Jest przestrogą przed pracoholizmem, wypalaniem zawodowym oraz przeświadczeniem, że człowiek musi definiować siebie wyłącznie przez pryzmat majątku.

Oglądaj

Źródło: RadioPogoda.pl, Pap.pl, Nobelprize.org, Filmpolski.pl, Wolnelektury.pl