advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Ich spór obrósł legendą. "Obie są potworami"

3 min. czytania
29.01.2026 21:27
Zareaguj Reakcja

Spór między Ireną Eichlerówną, "polską Eleonorą Duse", a Niną Andrycz, żoną premiera Cyrankiewicza, stał się jednym z najbardziej emocjonujących tematów w polskim świecie artystycznym. "Obie są potworami, ale Irena jest gorsza. Kapryśna, trudna, nieprzewidywalna. Ale aktorka wybitna", mówiono w kuluarach. Dlaczego były ze sobą skłócone? Co leżało u podwalin konfliktu? Oto szczegóły. 

Tajemnicy wielkiej sceny.
fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe / Archiwum Fotograficzne Edwarda Hartwiga
  • Irena Eichlerówna przyszła na świat 19 kwietnia 1908 r. w Warszawie.
  • Ukończyła Oddział Dramatyczny przy Konserwatorium Muzycznym w Warszawie w 1929 r.
  • Latami konkurowała z Niną Andrycz, którą okrzyknięto "pierwszą damą polskiego teatru".

Irena Eichlerówna, znakomita polska aktorka, scenarzystka i reżyserka, po wybuchu II wojny światowej występowała poza granicami Polski – w Rumunii, Francji i Brazylii. We wrześniu 1946 r. otrzymała korespondencję od Arnolda Szyfmana, polskiego reżysera, dramaturga i dyrektora teatrów. "Odczuwamy brak pani na naszej scenie, niechże pani jak najszybciej wraca", napisał w liście, cytowanym przez serwis Plejada.pl. Jednak dopiero dwa lata później absolwentka Oddziału Dramatycznego przy Konserwatorium Muzycznym w Warszawie przeprowadziła się do kraju nad Wisłą.

Rozwiąż quiz o największych pięknościach polskiego kina. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Największe piękności polskiego kina. Mistrz odgadnie 16/20!

1/20 Ta piękność znana z roli Królowej Lalek w "Akademii pana Kleksa" to

Irena Eichlerówna wróciła do Polski, a na "tronie" zasiadała Nina Andrycz

I choć Irena Eichlerówna wróciła na łono ojczyzny po wielu latach nieobecności i lada moment miała ponownie występować na największych polskich scenach, na drodze do spełnienia stanęła jej największa, przedwojenna adwersarka – Nina Andrycz. Według cytowanego źródła to właśnie dla "pierwszej damy polskiego teatru" zarezerwowano największe role w Teatrze Polskim.

Spekulowano, że Nina Andrycz, żona ówczesnego premiera Józefa Cyrankiewicza, nie ze względu na umiejętności, a wpływy małżonka, cieszyła się uprzywilejowaną pozycją w Warszawie. "Nie może być dobrą aktorką ktoś, kto ma dwa środki wyrazu i potrafi zagrać tylko dwa stany duszy i serca: taaaka jestem wesoła i taaaka jestem nieeeszczęśliiiwa", wyśmiewała się Irena Eichlerówna z konkurentki.

Redakcja poleca

Rywalizacja, talent i sława. "Umarła? Każdy umiera"

Rywalizacja między aktorkami rozgrywała się latami. Starcie Ireny Eichlerówny i Niny Andrycz było szeroko komentowane przez środowisko artystyczne, aż w końcu obrosło niemałą legendą. "Obie są potworami, ale Irena jest gorsza. Kapryśna, trudna, nieprzewidywalna. Ale aktorka wybitna", szeptano w kuluarach pod koniec 1949 r., kiedy Erwin Axer zaprosił Irenę Eichlerówną do Teatru Współczesnego.

Powierzył aktorce rolę Ruth w "Niemcach" Leona Kruczkowskiego. Zaś w połowie lat 50. gwiazda wcieliła się w postać Kamili Perichole w "Karocy", a wszyscy krytycy i publiczność zgromadzona w teatrze, podziwiali talent "polskiej Eleonory Duse". Irena Eichlerówna zagarniała scenę dla siebie, a podczas spektakli każda para oczu była skierowana wyłącznie na nią.

Jan Kott pisał w recenzjach: "To naprawdę wcielony diabeł aktorskiej sztuki, [...] robi na scenie co zechce [...]. Niech się schowa nawet sam Mérimée". Nic zatem dziwnego, że z biegiem lat Irenę Eichlerówną okrzyknięto jedną z najwybitniejszych polskich aktorek wszech czasów.

Pogodne lata [PODCAST]
Polski James Dean. Pogodne lata #18
play play
replay
forward
volume volume
0:00

Irena Eichlerówna zmarła 12 września 1990 r. w Warszawie. Miała 82 lata. Została pochowana na Starych Powązkach. Ponoć kiedy do Niny Andrycz dotarła wiadomość o śmierci rywalki, odrzekła: "Umarła? Każdy umiera [...] Miała talent. Ja mam talent i urodę" [Za Plejada.pl].

Źródła: RadioPogoda.pl, Plejada.pl, Encyklopediateatru.pl, Filmpolski.pl, Wikipedia.org