Cenzura PRL zatrzymała ten film. Na zakazie emisji się nie skończyło

• Cenzura PRL zablokowała film "Indeks".
• Dzieło Janusza Kijowskiego nie podobało się władzy.
• Konsekwencje były dużo większe.

Chyba żadna władza nie lubi być obiektem krytyki czy drwin. Czasami rządzący nic z tym nie robią, a czasami próbują temu przeciwdziałać. W PRL zdecydowano się na tę drugą opcję. Cenzura działała na pełnych obrotach i blokowała wszystko, co tylko się nawinęło i spełniało wymogi, które nierzadko osiągały szczyty absurdu. Poruszanie tematów politycznych przez artystów niemal zawsze kończyło się zakazami. Zdarzały się też bardziej dotkliwe konsekwencje.

Rozwiąż quiz o filmach PRL. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

"Indeks" to film w reżyserii Janusza Kijowskiego wyprodukowany w 1977 roku. Zalicza się go do nurtu kina moralnego niepokoju. Opowiada o Józefie Monecie, studencie wyrzuconym z uczelni po tym, jak wziął udział w protestach z marca 1968 roku. Próbuje on ułożyć sobie życie i odnaleźć własne miejsce w otaczającej go rzeczywistości PRL.

"Indeks" podpadł cenzurze PRL

Dzieło Janusza Kijowskiego pokazywało zmagania jednostki z systemem. Dotykało polityki, co oczywiście nie podobało się władzom PRL. Dlatego też "Indeks" został objęty cenzurą. Trafił na półkę z zakazanymi filmami. Na tym jednak nie skończyło się działanie cenzorów.

Redakcja poleca

Cenzura PRL zablokowała ten film. Tego bała się władza

Polacy długo czekali na ten film. Cenzura PRL nagle zakazała emisji

Cenzura PRL zakazała tego filmu. Kościół i władza były zgodne

"Indeks" realizowany był w Zespole Filmowym "Pryzmat". Wraz z zakazem emisji produkcji poszło także rozwiązanie wspomnianego zespołu. Przyczynkiem do tego był także inny film - "Co mi zrobisz jak mnie złapiesz" Stanisława Barei. Twórcy tak bardzo podpadli władzy, że konsekwencje wykroczyły daleko poza zablokowanie dystrybucji ich dzieła. 

Ostatecznie "Indeks" odblokowano w wyniku kolaudacji z 13 października 1980 roku. Nie bez znaczenia okazał się przełom solidarnościowy, na fali którego filmowcy domagali się "zdjęcia z półki" tej oraz innych zakazanych wcześniej produkcji. Dzieło Janusza Kijowskiego doczekało się premiery 25 maja 1981 roku. Spotkało się z pozytywnym odbiorem, a niektórzy krytycy przypisywali mu szczególne znaczenie dla demokratyzacji polskiej kultury w tamtym czasie.

Pogodne lata [PODCAST]

Polski James Dean. Pogodne lata #18

0:00

Film ten mianowicie dowodzi, iż nawet w warunkach trudnych, przy licznych ograniczeniach, można jednak stworzyć dzieło o tendencjach ideowych, niezgodnych z intencjami decydenta. […] Powstał nie tylko przecież wysiłkiem Kijowskiego, lecz przy życzliwej i odważnej, by tak rzec, pomocy innych ludzi, którzy cenili wartości wyższe niż tylko własna pomyślność, własny komfort i bezpieczeństwo - pisał ksiądz Henryk Jankowski na łamach "Kina" jeszcze w 1981 roku.

Źródło: "Kwartalnik Filmowy", "Kino", "Pleograf"