Sztuczna czy żywa choinka? To może odbić się na twoim zdrowiu
W grudniu wiele polskich domów staje przed wyborem, który wydaje się prosty, a w rzeczywistości ma duży wpływ na środowisko. Naukowcy analizujący cykl życia choinek pokazują, że decyzja między drzewkiem naturalnym a sztucznym nie jest tak oczywista, jak mogłoby się wydawać. Przedstawiamy liczby i fakty, które pozwolą, z odpowiednim wyjaśnieniem, ozdobić dom na święta.
- Polacy co roku zastanawiają się, czy żywa choinka jest lepsza od sztucznej.
- Produkcja sztucznych choinek generuje duże ilości gazów cieplarnianych.
- Naukowcy analizujący cykl życia choinek wskazują znaczące różnice.
Wybór choinki stał się tematem, wokół którego narosło wiele przekonań i uproszczeń. Badania z Europy i Stanów Zjednoczonych wskazują jednak, że oba rozwiązania mają konkretne konsekwencje środowiskowe i zdrowotne. Różnice zaczynają się już na etapie produkcji i nie kończą się na dniu, w którym choinka trafia do dużego pokoju. Świąteczna dekoracja może być neutralnym dodatkiem lub sporym obciążeniem dla planety.
Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…
Quiz: Quiz. Świąteczne zwyczaje z różnych regionów Polski. 10/12 to sukces
Sztuczna choinka w domu. To mówi nauka
Analizy dotyczące sztucznych choinek pokazują, że produkcja generuje duże ilości gazów cieplarnianych. Wynika to z użycia tworzyw sztucznych, głównie PVC oraz transportu na długich dystansach. Według badań jedna sztuczna choinka średniej wielkości odpowiada blisko 20 kg ekwiwalentu dwutlenku węgla. Jeśli weźmie się pod uwagę cały proces powstawania, różnica między sztucznym a naturalnym drzewkiem staje się wyraźna.
Żywa choinka, która rosła przez kilka lat, gromadzi dwutlenek węgla, a jej ślad węglowy jest znacznie niższy. Badania wskazują, że tego typu drzewko wiąże się z emisją około pół kilograma dwutlenku węgla.
Różnicę widać wyraźnie, kiedy porówna się oba warianty: sztuczna choinka powinna służyć przez blisko 40 lat, aby osiągnąć równowagę z naturalną. Większość modeli zużywa się już po kilku sezonach.
Kwestia utylizacji dodatkowo powiększa różnicę. Sztuczne drzewka wykonane są z materiałów, które rozkładają się do 400 lat. Spalanie również nie jest korzystne, ponieważ może prowadzić do powstawania toksycznych substancji.
W tym samym czasie naturalne drzewko może zostać wykorzystane jako kompost, opał lub surowiec stolarski. Jego wpływ na środowisko jest zdecydowanie mniejszy.
Tak żywa choinka wpływa na zdrowie. Co się dzieje, gdy trafi do mieszkania?
Naturalne drzewko przynosi ze sobą element, który rzadko bywa brany pod uwagę. Na gałązkach rozwijają się kolonie pleśni, które w ciepłych warunkach szybko uwalniają zarodniki do powietrza. Badania wskazują, że wprowadzenie żywej choinki do domu może powodować nasilenie objawów alergicznych. W grupie osób szczególnie wrażliwych zauważa się dolegliwości już po jednym dniu od ustawienia.
Objawy dotyczą najczęściej układu oddechowego. Zalicza się do nich kichanie, kaszel, podrażnienie gardła i oczu, a także ogólne osłabienie. W połączeniu z substancjami zapachowymi wytwarzanymi przez igliwie, może to prowadzić do dyskomfortu. Osoby z alergiami powinny podchodzić do tego wyboru ostrożnie i stosować odpowiednie środki ostrożności.
Sztuczna choinka również nie jest pozbawiona wpływu na zdrowie. Przechowywana przez długi czas w piwnicach lub na strychach pokrywa się warstwą kurzu, który unosi się po rozłożeniu drzewka. Niektóre ozdoby i elementy dekoracyjne mogą podrażniać drogi oddechowe. U osób uczulonych na metale problemem mogą być drobne ilości niklu czy kobaltu.
Zalecam zastanowić się, czy naprawdę potrzebujemy na Boże Narodzenie choinki. Jeśli tak, to zachowajmy umiar, zastanówmy się, czy np. nie wystarczy gałązka iglasta, czy to musi być całe drzewko dużych rozmiarów – komentuje profesor nadzwyczajny z Katedry Ekologii Wydziału Biologii i Ochrony Środowiska UŚ Piotr Skubała.
Sztuczna i żywa choinka różnią się nie tylko wyglądem, lecz także wpływem na środowisko i zdrowie. Warto rozważyć alternatywy, takie jak drzewko doniczkowe lub ponowne wykorzystanie sztucznego modelu. Świadoma decyzja sprawia, że tradycja świąteczna może łączyć się z troską o środowisko i domowników.