98 lat później to nadal arcydzieło. Jedna z najlepszych powieści XX wieku miała inny tytuł

2 min. czytania
19.11.2026 13:35
Obserwuj nas na Google

To jedna z najlepszych książek w historii literatury, na co wskazują liczne rankingi publikowane w różnorodnych latach i epokach. Napisana w 1928 roku, pierwotnie miała inny tytuł i ta wersja nieco odbiegała od ostatecznej. Powieść Michaiła Bułhakowa ujrzała światło dzienne w prawie pełnej, nieocenzurowanej wersji dopiero w latach 70. XX wieku.

Michaił Bułhakow
fot. Wikimedia Commons, Moisej Nappelbaum
  • Powieść Michaiła Bułhakowa od lat znajdowała się na liście lektur w szkołach.
  • Przez lata cenzurowana, skrywa też ciekawostkę, o której wie niewielu.
  • Książka "Mistrz i Małgorzata" w pierwotnej wersji miała zupełnie inny tytuł.

"Mistrz i Małgorzata" to książka bardzo złożona. Akcja powieści rozgrywa się w dwóch równoległych światach i płaszczyznach czasu i miejsca. Tytułowy wątek opiera się na miłości Małgorzaty i Mistrza, autora powieści historycznej o Piłacie. Ten element przeplatany jest z wątkiem wizyty Szatana i jego świty w Związku Radzieckim. Z kolei losy Poncjusza Piłata skupiają się wokół procesu i kaźni wędrownego proroka Jeszui Ha-Nocri.

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Quiz. Dopasuj bohatera do książki. Bardzo trudne! 11/20 to wyczyn! 

1/20 Tadeusz Soplica jest bohaterem książki pod tytułem:

Powieść Michaiła Bułhakowa została wydana w latach 1966-1967, ale w wersji ocenzurowanej. Dopiero później, w wersji prawie pełnej ukazała się w roku 1973. Jednak niewiele osób zdaje sobie sprawę, że początek miała o wiele wcześniej, bo w 1928 roku. Co więcej, pierwsza wersja nosiła zupełnie inny tytuł, a mianowicie "Konsultant z kopytem".

Autor wysłał pierwszy rozdział do wydawnictwa Niedra, ale cenzura zniszczyła jego nadzieje na wydanie dzieła. Był bardzo niezadowolony z rezultatów swojej pracy. Dlatego też zniszczył tę wersję, a pisanie zaczął od początku. Jesienią 1932 roku miał pracować najintensywniej, jednak nigdy nie był zadowolony ze swojego dzieła, które poprawiał nawet do 8 razy. Bułhakow miał to robić aż do momentu swojej śmierci w 1940 roku. Ostatecznie wersja, którą uzyskał, nie była dla niego ostateczną i zadowalającą.

Redakcja poleca

Mimo to książka okazała się prawdziwym hitem dekady później. Wydana w miesięczniku "Moskwa" w latach 60. do dziś cieszy się ogromnym uznaniem i popularnością. Początkowo cenzurowana, następnie odkryta w pełnej wersji, w latach 90. została umieszczona na liście 100 książek XX wieku według dziennika Le Monde z 1999 roku. 

Miejsce, które zajęła powieść wszech czasów w tym zestawieniu to numer 94. Z kolei wedle serwisu The Greatest Books, to arcydzieło zasługuje na tytuł jednego z najlepszych w historii literatury.

Jeśli interesuje cię kultura i lubisz czytać książki, spróbuj odnaleźć coś dla siebie i posłuchaj Powieści Radia Pogoda. Pełna lista audiobooków dostępnych za darmo znajduje się TUTAJ.

Źródła: RadioPogoda.pl, The Greatest Book, Le Monde