Projekt domu: Jak wybrać właściwy, aby dopasować dom do swoich potrzeb i możliwości

Projekt domu powinien być zgodny z przepisami lokalnymi i dostosowany do wielkości i kształtu działki. Fot. Pixabay

Kiedy rozważasz budowę domu, masz do przemyślenia wiele rzeczy, jak budżet, technologię i materiały, formalności, znalezienie wykonawcy lub budowę sposobem gospodarczym. Wybór samego projektu domu wydaje się wśród nich dość prosty i raczej nie budzi obaw. Zanim zaczniesz przeglądać oferty biur architektonicznych, dowiedz się, jakie informacje warto zgromadzić i na co zwrócić uwagę.

Dostosuj projekt domu do działki i prawa budowlanego

Działkę pod budowę domu dość często dotrzymujemy w spadku lub darowiźnie i wtedy dostosowujemy projekt do jej wielkości i kształtu. Jeśli kupujemy – także musimy pamiętać, że nie każdy dom można zbudować na każdej działce. Przede wszystkim chodzi o obrys domu i odległości ścian od granic działki w świetle przepisów ogólnobudowlanych. Zgodnie z obowiązującym Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, minimalna odległość od domu do granicy działki wynosi 4 metry od ścian z oknami lub drzwiami, 3 – od ścian bez otworów. Na działce wąskiej, czyli o szerokości mniejszej niż 16 metrów, ściana bez okien i drzwi może znajdować się w odległości nie mniejszej niż 1,5 metra. W granicy działki można budować domy bliźniacze. Z powyższych zasad wynika, że na działce o szerokości 20 m trudno będzie wybudować dom parterowy o powierzchni ponad 110 m2, chyba że będzie ona długa, inaczej mówiąc głęboka. Na węższej parceli lepiej wybrać projekt domu dwukondygnacyjnego.

Duże znaczenie mogą też mieć przepisy lokalne dotyczące budowy domów. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP) lub warunki zabudowy (WZ) określają czasem dość szczegółowo takie parametry, jak powierzchnia zabudowy działki, wysokość kalenicy, kąt nachylenia dachu, szerokość elewacji frontowej, a nawet kolorystyka dachu i elewacji – jeśli działka jest na terenie objętym ochroną krajobrazu lub dziedzictwa kulturowego – lub system grzewczy, jaki można zastosować. Oba te dokumenty uzyskasz w urzędzie gminy, przy czym MPZP, jeśli istnieje dla danej lokalizacji, jest dostępny od ręki, często online. Z kolei o warunki zabudowy należy zawnioskować i trzeba będzie poczekać, ale co ważne – aby uzyskać WZ, nie musisz być właścicielem ziemi.

Sięganie do tego rodzaju dokumentacji na tak wczesnym etapie realizowania marzenia o własnym domu może wydać się przesadną zapobiegliwością, ale dzięki temu będziesz oglądać tylko takie projekty domów, które będą możliwe do wybudowania na twojej działce, albo wybierzesz odpowiednią parcelę pod konkretny dom.

Zwarta bryła i prosty dach to oszczędności na ogrzewaniu

Niezależnie od trendów i mody oferta rynkowa projektów domów jest tak różnorodna i bogata, że nawet kiedy określisz w przybliżeniu powierzchnię użytkową, jakiej potrzebujesz, liczbę kondygnacji, sypialni i łazienek oraz czy dom ma być z garażem czy bez, to w dowolniej wyszukiwarce z gotowymi projektami otrzymasz bardzo różnorodne propozycje. Będą się one różniły nie tylko stylem – tradycyjnym lub nowoczesnym, ale także kształtem bryły, rodzajem dachu, balkonami, tarasami i innymi szczegółami. Warto pamiętać, że to wszystko ma zasadniczy wpływ nie tylko na koszty budowy, które chociaż dla większości inwestorów są bardzo ważne, to jednak są kosztami jednorazowymi, ale że te szczegółowe parametry domu decydują także o kosztach eksploatacyjnych, a te będziesz ponosić przez długie lata użytkowania. Aby kształt domu sprzyjał oszczędnemu gospodarowaniu ciepłem, powinien być jak najprostszy, jak najbardziej zbliżony do regularnego prostopadłościanu. Im więcej załamań i krawędzi, czyli podcieni, balkonów, lukarn czy wykuszy, tym większe jest prawdopodobieństwo tworzenia się tzw. mostków cieplnych, które pogarszają parametry energetyczne budynku. Jeśli zaś chodzi o dach, to także – im będzie prostszy, tym bardziej będzie sprzyjał oszczędzaniu ciepła, a w naszym klimacie ogrzewanie to znaczna część kosztów eksploatacyjnych domu jednorodzinnego.

Powierzchnia użytkowa i kondygnacje

Jeśli marzysz o przeprowadzce z mieszkania do własnego domu, to bardzo prawdopodobne, że pierwszą rzeczą, o jakiej myślisz, jest to, żeby było dużo miejsca dla rodziny, na rzeczy i sprzęty. Gdy nie masz bardzo dużej działki, na której zmieściłby się rozległy dom parterowy, nie warto próbować wcisnąć na niej średniego i nie mieć potem ani kawałka ogrodu. Od razu pomyśl wtedy o domu dwukondygnacyjnym. Dom z poddaszem użytkowym będzie tańszy niż piętrowy i tę opcję wybiera wiele rodzin, chociaż skosy w sypialniach, bo te pokoje zwykle umieszcza się na drugiej kondygnacji, zmniejszają efektywną powierzchnię użytkową i mogą stanowić jakieś utrudnienie w aranżacji pomieszczeń, zwłaszcza łazienek. Oczywiście skosów można uniknąć, wybierając projekt domu z płaskim dachem, ale nie w każdej lokalizacji taki dach jest dopuszczony przez lokalne przepisy (MPZP, WZ). Do budowy domu z piwnicą będą zmuszeni Ci, którzy mają niewielką działkę i nie mogą pozwolić sobie na garaż na poziomie parteru ani na brak garażu.

Jak widać, już sam kształtu domu i jego powierzchnia oraz to, ile na mieć poziomów, zależą od wielu czynników i wymagają przemyślenia kilku aspektów. A oprócz tego inwestor będzie musiał zdecydować się na rodzaj ogrzewania, podstawowe materiały budowlane, rodzaj okien i drzwi i wiele innych szczegółów. Warto jednak odpowiednio wcześnie interesować się tymi zagadnieniami, choćby po to, aby nie zachwycić się projektem nierealnym albo zbyt drogim i nie poświęcić za dużo czasu na szczegółowe planowanie czegoś, co nie dojdzie do skutku, o modyfikacjach nietrafionego wyboru nie wspominając, bo mogą być i kosztowne, i w efekcie niezadowalające.

Przeczytaj też:

Powiązane

Dzień Babci i Dziadka 2022 – najlepsze pomysły na prezenty [10 inspiracji]

Szałwia lekarska – właściwości i zastosowanie

Cepelia – prawdziwa sztuka ludowa