Krystyna Janda i jej najlepsze role

Krystyna Janda w filmie "Dyrygent"

Przedstawiamy subiektywny wybór najlepszych ról filmowych i teatralnych Krystyny Jandy. Sprawdź, dlaczego uważana jest za jedną z najwybitniejszych polskich aktorek.

Krystyna Janda to jedna z najwybitniejszych polskich aktorek. Za swoją działalność artystycznych otrzymała najwyższe odznaczenia, jak Złoty Krzyż Zasługi, francuski Order Sztuki i Literatury III klasy, odznakę „Zasłużony Działacz Kultury”, Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski, Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” i Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski. Przypominamy najlepsze kreacje filmowe i teatralne wybitnej artystki.

Film:

„Człowiek z marmuru”

W słynnym filmie Andrzeja Wajdy Krystyna Janda wcieliła się w rolę studentki szkoły filmowej Agnieszki, gromadzącej materiały do dokumentu o przodowniku pracy z lat 50. XX wieku, Mateuszu Birkucie (Jerzy Radziwiłowicz). Agnieszka odkrywa prawdę na temat warunków pracy robotników i działań komunistycznej propagandy. Mimo że był to jej kinowy debiut, aktorka wygrała zdjęcia próbne do roli. Po latach wspominała, jak ważna dla nie była – i wciąż jest – ta rola, która stała się symbolem:

„Do dziś w każdej encyklopedii kina, książce o filmie na świecie jestem znakiem, a nie aktorką, jestem postacią z tego filmu, która została jak stempel tamtego kina. Polskiego kina moralnego niepokoju” – wspominała.

„Człowiek z żelaza”

Kontynuacja „Człowieka z marmuru”. Akcja toczy się w 1980 roku, podczas wydarzeń sierpniowych. Winkel, dyspozycyjny dziennikarz, chce zrobić kompromitujący materiał o jednym z liderów strajku – Macieju Tomczyku, synu Mateusza Birkuta (bohatera „Człowieka z marmuru”). W tym celu odwiedza w areszcie żonę Tomczyka (Krystyna Janda). Ona opowiada mu o tym, jak poznała męża i o życiu w w realiach komunizmu. Pod jej wpływem Winkel zaczyna wątpić w sens swojej pracy. „Człowiek z żelaza” jako pierwszy polski film otrzymał Złotą Palmę na festiwalu w Cannes.

„Przesłuchanie”

Antonina Dziwisz (Krystyna Janda) zostaje bez powodu aresztowana przez UB. Śledczy torturami chcą wymusić na niej zeznania obciążające znajomego. Początkowo lekkomyślna, frywolna Antonia z każdą chwilą zaczyna coraz mocniej przeciwstawiać się swoim oprawcom, odnajdując w sobie siłę i godność. To jedna z najlepszych ról filmowych Krystyny Jandy. Za swą kreację została wyróżniona nagrodą dla najlepszej aktorki na 43. festiwalu filmowym w Cannes. Jak wspominała, była to dla niej niezwykle wymagająca kreacja:

„Nic w „Przesłuchaniu” nie jest udawane. Kiedy rzucają mnie na podłogę celi – nikt mnie nie oszczędza, kiedy dostaję w twarz – biją naprawdę”

„Pestka”

Krystyna Janda nie tylko zagrała w tym filmie główną rolę, ale też całość wyreżyserowała. Agata Koman (Janda), dobiegająca czterdziestki samotna dziennikarka, poznaje żonatego architekta (Daniel Olbrychski) – wzorowego męża i ojca. Agata nie chce rozbijać jego małżeństwa – dla niej najwyższą wartość ma sama miłość, nawet jeśli oznacza cierpienie.

„Tatarak”

Wyreżyserowany przez Andrzeja Wajdę film opowiada historię Marty (Krystyna Janda), doświadczonej przez życie aktorki, która przeżywa romans z młodym mężczyzną. Wkrótce Marta znowu przeżyje kolejny dramat. Film jest dedykowany mężowi Krystyny Jandy, Edwardowi Kłosińskiemu, który przed rozpoczęciem zdjęć zmarł na raka płuc.

Teatr:

„Makbet”

W słynnym przedstawieniu na deskach Teatru Powszechnego w Warszawie Krystyna Janda wcieliła się w rolę oszalałej Lady Makbet, za partnera mając Janusza Gajosa, grającego rolę tytułową. Razem stworzyli wybuchowy, hipnotyzujący duet ożywiający dzieło Williama Shakespeara.

„Shirley Valentine”

Krystyna Janda wcieliła się w rolę tytułowej kury domowej, która miała wielkie marzenia, ale nie miała odwagi ich zrealizować. Aż pewnego dnia wreszcie rzuca wszystko i postanawia wreszcie cieszyć się życiem. Wierząc, że nigdy nie jest za późno na zmiany, krzyczy: „Shirley, masz dopiero czterdzieści dwa lata, jak to cudownie!”. To kultowy monodram, z którym aktorka nie tylko zjeździła sceny polonijne na całym świecie: w Nowym Jorku, Toronto, Sydney czy Londynie, ale też stworzyła prawwdziwy fenomen, badany socjologicznie przez Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego. Przez lata sztuka zyskała ogromną, wierną publikę a Krystyna Janda do tej szczególnej roli ma wyjątkowy sentyment:

„Shirley, to już nie rola, to przyjaciółka, to szczęśliwe godziny spędzone na scenie. […] Ta skromniutka dekoracja, lekko zapyziała, właściwie żałosna, rekwizyty, które przejechały ze mną całą Polskę, cały świat, poczciwy szlafrok męża, szklanka, łóżko plażowe, dzbanek […] Teatr skromny, ubogi byle jaki. A jednak. […] Najzabawniejsze jest to, że i mnie ten tekst i ta kobieta, którą gram, śmieszy i wzrusza nieodmiennie, za każdym razem. A może to kabotynizm? Lubię to grać jak diabli!” – mówiła aktorka.

„Maria Callas. Master Class”

W roli apodyktycznej, słynnej śpiewaczki operowej Krystyna Janda czuła się tak dobrze, że po latach wspominała, jak bardzo tęskniła do grania tej postaci. W przedstawieniu w Och-Teatrze wróciła do swej ukochanej roli, prowadząc zajęcia ze śpiewu i wspominając chwile własnej wielkości.

„Kotka na gorącym blaszanym dachu”

W adaptacji sztuki Tennessee Williamsa na deskach Teatru Powszechnego w Warszawie Janda wcieliła się w rolę Margaret tak fantastycznie, że w recenzji przedstawienia Tomasz Raczek napisał: „Margaret […] grywały Elizabeth Taylor, Natalie Wood i Jeanne Moreau, ale Krystyna Janda wnosi na scenę intensywność tak obezwładniającą, że wspomnienie o poprzedniczkach pierzcha bezpowrotnie”.

„Kto się boi Virginii Woolf?”

Był to teatralny debiut znanego reżysera filmów akcji Władysława Pasikowskiego. Krystyna Janda wraz z Markiem Kondratem stworzyli elektryzującą parę nie potrafiących się porozumieć ludzi. Zgorzkniała Marta (Janda) coraz bardziej upokarza męża i uwodzi gości, jednocześnie marząc o innym życiu.

„Boska!”

Jako Florence Foster Jenkins – najgorsza śpiewaczka operowa w historii Krystyna Janda jednocześnie rozbawia i wzrusza. Florence, niezachwianie wierząc w swój talent wokalny (którego nie ma za grosz) zrobi wszystko, by wystąpić na scenie. A ponieważ pieniędzy jej nie brakuje, będzie mogła zorganizować wystawny występ.

Zobacz też:

Powiązane

Kiedy wypada pełnia Księżyca w październiku 2022?

Wyniki Lotto 7.10.2022, piątek [Multi Multi, Kaskada, Mini Lotto, Super Szansa, Ekstra Pensja] i EuroJackpot

Quiz: Jak dobrze pamiętasz telewizyjne gwiazdy PRL?