Krytyka władzy i miłość Polaków. Tak powstał ikoniczny kabaret

• Kabaret Starszych Panów rozpoczął się niemal przypadkowo.
• Pierwsza emisja spotkała się z krytyką władzy, lecz zdobyła fanów.
• Program zyskał kultowy status dzięki wyjątkowej obsadzie artystów.

Historia Kabaretu Starszych Panów rozpoczęła się niemal przypadkowo. Pod koniec 1957 lub na początku 1958 roku Zbigniew Byrski, dawny znajomy Jeremiego Przybory z radia, zamówił u niego "jakiś bliżej nieokreślony program telewizyjny". Przybora, zmotywowany koniecznością wywiązania się z umowy i niechęcią zwrotu pobranej zaliczki, napisał scenariusz, który – jak później wspominał – "uważaliśmy z Jerzym za niezbyt udany".

Rozwiąż quiz. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem…

Kabaret Starszych Panów. Tej historii miało nie być

W czwartek 16 października 1958 roku o godzinie 20:30 jedyna antena Telewizji Polskiej rozpoczęła prezentację Kabaretu Starszych Panów. "Wieczór I", zatytułowany również "Popołudnie Starszych Panów", był nadawany na żywo. Nie został zarejestrowany w żadnej formie. Trudno określić, ile osób obejrzało występ. W tamtym czasie odbiorników telewizyjnych w gomułkowskiej PRL było zaledwie około 84 000.

Kabaret Starszych Panów miał być wydarzeniem jednorazowym, okazjonalnym. W jego kontynuację nikt nie wierzył, nikt jej też nie planował. Nikt, poza dwoma osobami: Adamem Hanuszkiewiczem i Ryszardem Lindenbergiem. Pierwszy był twórcą i szefem Teatru Telewizji, drugi – kierownikiem działu muzyki i rozrywki.

Po pierwszym wyemitowanym programie kolegium omawiające programy z Jerzym Pańskim – szefem Telewizji – na czele, zdecydowało się zdjąć Kabaret z anteny. Nie wszyscy byli entuzjastycznie nastawieni.

Władze ówczesnej TVP i doradzający im m.in. Aleksander Bardini narzekali, że spektakl jest antyproletariacki, a jego uczestnicy nieodpowiednio ubrani. Pojawiły się także słowa o "mizdrzeniu dwóch podstarzałych facetów".

Redakcja poleca

Ten hit zainspirował Kabaret Starszych Panów. Doprawili go humorem!

"Pogodne lata". Humor i elegancja, czyli Kabaret Starszych Panów

Najlepsze żarty Karola Strasburgera. Śmiech to zdrowie!

Jeremi Przybora – Pan B, literat i satyryk

Jeremi Stanisław Przybora urodził się 12 grudnia 1915 roku w Warszawie w rodzinie szlacheckiej. Studiował w Szkole Nauk Politycznych, Szkole Głównej Handlowej i anglistykę na Uniwersytecie Warszawskim, jednak żadnych z tych studiów nie skończył.

Już przed wojną związał się z Polskim Radiem, gdzie pracował jako spiker. We wrześniu 1939 roku odczytywał komunikaty Polskiego Radia o bieżącej sytuacji w Warszawie.

Po wojnie kontynuował pracę w radiu, gdzie stworzył Radiowy Teatrzyk "Eterek" – cykliczne satyryczne słuchowisko, które było nadawane od 17 sierpnia 1948 do 24 marca 1956 roku. To właśnie przy tym projekcie po raz drugi spotkał Jerzego Wasowskiego i zaproponował mu napisanie muzyki do słuchowisk.

Życie prywatne Przybory było niezwykle burzliwe. Był trzykrotnie żonaty – najpierw z Marią Burską, z którą miał córkę Martę, następnie z Jadwigą Berens, matką syna Konstantego, i wreszcie z Alicją Wirth, architektką i scenografką.

Dopiero w trzecim małżeństwie, które trwało 33 lata aż do śmierci Alicji w 2000 roku, znalazł prawdziwe szczęście. Miał także liczne romanse, w tym związek z 21 lat młodszą Agnieszką Osiecką.

Jerzy Wasowski – Pan A, inżynier i kompozytor

Jerzy Ryszard Wasowski, pierwotnie Wasercug, urodził się 31 maja 1913 roku w Warszawie w całkowicie zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Był synem dziennikarza i wykładowcy Józefa Wasowskiego oraz Marii Breslauer.

Do 1938 roku nosił nazwisko Wasercug. Ukończył studia na Wydziale Elektromechaniki Politechniki Warszawskiej. W 1938 roku rozpoczął praktykę w Polskim Radiu, pracując w działach amplifikatorni, nagrań i transmisji.

We wrześniu 1939 roku Wasowski dokonał czynu, który miał ogromne znaczenie dla mieszkańców Warszawy – uruchomił uszkodzony nadajnik radiowy Warszawy II. Dzięki temu możliwe było nadawanie komunikatów dla przerażonych wojną mieszkańców. "Nigdy nie miałem już tego typu poczucia użyteczności, jak miałem wtedy" – wspominał po latach.

Po wojnie powrócił do Polskiego Radia, gdzie pracował jako spiker, inżynier akustyczny, reżyser i kompozytor. Znany był z wyjątkowego poczucia stylu i elegancji. Jak po latach wspominał jego syn, w garniturze przebywał nawet… na plaży. Blisko 40 lat przeżył u boku Marii Janieckiej, aktorki teatralnej i radiowej, młodszej od niego o 15 lat.

Redakcja poleca

Wszystkie tajemnice Tadeusza Sznuka. Tego Polacy nie wiedzą o legendzie TVP

Od dekad jest gwiazdą TVP. Niewielu zna jej sekret

Netflix - co to jest? Jak założyć? Seniorze, oto instrukcja

Tak narodził się Kabaret Starszych Panów

Kabaret Starszych Panów był nadawany w telewizji od 1958 do 1966 roku. Ostatni, szesnasty wieczór pod tytułem "Zaopiekujcie się Leonem" został wyemitowany 22 lipca 1966 roku. Przez osiem lat powstało szesnaście telewizyjnych wieczorów oraz równoległa wersja radiowa, która zadebiutowała 31 grudnia 1958 roku.

Jak ikony minionej epoki utrzymali się w telewizji, choć (prawie) nikt w nich nie wierzył? Sytuację uratował naczelny artystyczny Adam Hanuszkiewicz.

– Jestem zachwycony Kabaretem Starszych Panów i chciałem to powiedzieć na zebraniu – wyznał Pańskiemu. – Jeżeli nie ustąpisz, to będę walił pięścią w stół. Żądam, żebyście to jeszcze dwa razy puścili, a potem ludzie wam nie pozwolą tego zdjąć – dodał stanowczo. Pański przekonał pozostałych członków kolegium, a historia pokazała, że Hanuszkiewicz miał absolutną rację.

W Kabarecie występowała plejada gwiazd polskiej sceny: Kalina Jędrusik, Barbara Krafftówna, Irena Kwiatkowska, Mieczysław Czechowicz, Edward Dziewoński, Wiesław Gołas, Wiesław Michnikowski, a także Elżbieta Bojanowicz, Krystyna Sienkiewicz, Aleksandra Śląska i wielu innych.

Pogodne lata [PODCAST]

Klątwa Starszych Panów. Pogodne lata #04

0:00

Fenomen Kabaretu Starszych Panów polegał na tym, że program docierał nie tylko do inteligencji, ale do wszystkich. W porze nadawania kabaretu pustoszały ulice. Ludzie zasiadali przed telewizorami, aby obejrzeć program pełen poezji, lirycznych piosenek, wyrafinowanego żartu oraz pogodnego humoru.

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na RadioPogoda.pl!