advert 0:
advert:
device 1:all
device 2:all
advert final:

Był gwiazdą filmu "Krzyżacy". Polacy nie znają jego prawdziwej twarzy

2 min. czytania
25.04.2025 05:35
Zareaguj Reakcja

"Krzyżacy" to tylko jeden z wielu filmów, w których zagrał Andrzej Szalawski. Mimo to wielu Polaków kojarzy go właśnie jako "Juranda ze Spychowa". Tymczasem ten znakomity aktor ma naprawdę bogate portfolio. Na co dzień nie przypominał też bohatera adaptacji powieści Henryka Sienkiewicza. 

Andrzej Szalawski był gwiazdą serialu "Krzyżacy"
fot. kadry z filmu "Krzyżacy" (YouTube, Był gwiazdą filmu "Krzyżacy". Polacy nie pamiętają, jak wyglądał naprawdę)
  • "Krzyżacy" to jeden z najbardziej znanych polskich filmów historycznych.
  • Andrzej Szalawski wcielił się w postać Juranda ze Spychowa.
  • Chociaż z tą rolą jest najbardziej kojarzony, Szalawski ma na koncie o wiele więcej osiągnięć. 

"Krzyżacy" to produkcja, która swoją premierę miała w 1960 roku. Wyreżyserowany przez Aleksandra Forda film stanowił adaptację jednej z najbardziej znanych powieści Henryka Sienkiewicza. Wśród kluczowych bohaterów był Jurand ze Spychowa, a w jego rolę wcielił się właśnie Andrzej Szalawski. 

Rozwiąż quiz filmowy. Jesteś mistrzem, jeśli zgarniesz 100 proc. punktów! Dalszą część artykułu znajdziesz pod quizem...

Quiz: Kartkówka z lektur. "Krzyżacy" czy "Pan Tadeusz"? Za 20/20 szóstka z języka polskiego!

1/20 Staś i Nel to bohaterowie lektury:

Andrzej Szalawski cudem uniknął śmierci

Po dziś dzień Andrzej Szalawski jest kojarzony w głównej mierze właśnie z roli Juranda ze Spychowa. Ba, przez jego występ w filmie "Krzyżacy" wielu Polaków ma trudności z przywołaniem w głowie, jak właściwie wyglądał Szalawski. Gdy zastanawiają się nad tym zagadnieniem, umysł podsuwa im aktora w charakteryzacji "na Juranda", czyli średniowiecznego wojownika, a nie prawdziwego gwiazdora kina PRL. 

Sam Andrzej Szalawski miał tymczasem bogaty dorobek aktorski. Debiutował na srebrnym ekranie jeszcze na wiele lat przed wybuchem II wojny światowej, bo w 1929 roku. Szybko stał się prawdziwą gwiazdą polskiego kina dzięki roli w filmie "Dziewczęta z Nowolipek". 

Redakcja poleca

Nawet fani odtwórcy roli Juranda ze Spychowa często nie zdają sobie sprawy, że tylko dzięki przypadkowi uniknął okrutnej śmierci z rąk okupanta. Andrzej Szalawski brał bowiem udział w obronie Lwowa przed radzieckim najeźdźcą, a gdy miasto skapitulowało, nie posłuchał nakazu wrogich sił i nie zarejestrował się jako oficer. Tylko dzięki temu nie został zamordowany z innymi towarzyszami broni w Katyniu. 

Nie tylko Jurand, nie tylko "Krzyżacy"

Występ w filmie "Krzyżacy" okazał się dla Andrzeja Szalawskiego prawdziwą furtką do kariery. Grał w najbardziej znanych produkcjach kina PRL, jak m.in. "Ziemia obiecana" (Herman Buchholz), "Sprawa Gorgonowej" (Antonowicz), "Lalka" (Jan Mincel), "Znachor" (przewodniczący sądu) czy wreszcie "Zabawa w chowanego" (kierownik Powązek).

Kadry z ostatniego z wymienionych filmów można oglądać poniżej. Trzeba przyznać, że Andrzej Szalawski zupełnie nie przypomina na nich siebie z charakteryzacji do "Krzyżaków"

aktor
aktor
fot. kadr z filmu "Zabawa w chowanego" (YouTube, MDW)

Kliknij tutaj i słuchaj naszego radia na żywo bez żadnych opłat na RadioPogoda.pl!